Bộ Lao động CH Séc đang lên kế hoạch quay trở lại cơ chế trợ cấp thất nghiệp như trước đây, đồng thời giảm mức chi trả từ tháng 1 tới. Theo tính toán, biện pháp này có thể giúp ngân sách tiết kiệm khoảng 4,5 tỷ korun trong năm tới.

Cụ thể, trong những tháng đầu tiên, mức trợ cấp dự kiến sẽ giảm từ 80% thu nhập trước đó xuống còn 65%. Mức trợ cấp tối đa cũng sẽ hạ từ 80% mức lương trung bình như hiện nay xuống còn 60%. Thông tin này được bộ phận truyền thông của Bộ Lao động cung cấp cho hãng thông tấn ČTK. Đề xuất hiện đang vấp phải sự phản đối từ phía công đoàn, giới chủ và nhiều chuyên gia.

Trước đó, vào cuối tháng 7, Thủ tướng Andrej Babiš (đảng ANO) cho rằng việc tăng trợ cấp thất nghiệp từ đầu năm nay là “thiếu hợp lý”, khiến người dân có xu hướng không đi làm, trong khi thị trường lao động Séc lại đang thiếu nhân lực. Những thay đổi về trợ cấp trước đó được thông qua dưới thời chính phủ của cựu Thủ tướng Petr Fiala (ODS), với sự ủng hộ của phong trào ANO. Theo mô hình mới khi đó, người lao động được hưởng mức trợ cấp cao hơn trong giai đoạn đầu thất nghiệp, nhưng giảm dần nếu thất nghiệp kéo dài. Mục tiêu là kích thích thị trường lao động vốn trì trệ, tạo điều kiện cho người lao động chuyển việc và giúp doanh nghiệp tuyển thêm nhân sự.

Bộ phận truyền thông của Bộ Lao động cho biết:

“Những thay đổi liên quan đến mức trợ cấp thất nghiệp theo hướng quay lại các mức cũ dự kiến có hiệu lực từ tháng 1 năm 2027. Khoản tiết kiệm ngân sách ước đạt khoảng 4,5 tỷ korun.”

Theo bộ này, mục tiêu chính là tăng động lực để người thất nghiệp chủ động tìm việc.

Theo đề xuất, trong 2 tháng đầu, trợ cấp thất nghiệp sẽ giảm từ 80% xuống 65% thu nhập trước đó. Trong 2 tháng tiếp theo, mức này giữ ở 50%. Sau đó, trợ cấp sẽ tăng từ 40% trở lại 45%. Thời hạn hưởng trợ cấp cũng sẽ được thống nhất lại. Hiện nay, người trên 52 tuổi được hưởng mức cao nhất trong 3 tháng đầu, và mức 50% trong 3 tháng tiếp theo.

Mức trợ cấp tối đa có thể giảm khoảng 10.000 korun
Theo kế hoạch, mức trợ cấp thất nghiệp tối đa sẽ giảm từ 80% lương trung bình xuống còn 60%. Năm nay, người thất nghiệp có thể nhận tối đa 38.537 korun/tháng, nhưng theo quy định mới, con số này chỉ còn khoảng 28.930 korun/tháng.

Đề xuất cũng tính tới việc giảm mức trợ cấp tối đa đối với những người đủ điều kiện nhận trợ cấp nhờ thời gian nghỉ chăm con hoặc chăm sóc người thân. Trong 2 tháng đầu, nhóm này sẽ chỉ được nhận tối đa 30% lương trung bình, thay vì 40% như hiện nay. Trong 2 tháng tiếp theo, mức trợ cấp vẫn giữ ở 20%, sau đó là 15%.

Hiện Bộ Lao động vẫn chưa chính thức trình dự thảo sửa đổi luật việc làm có nội dung điều chỉnh trợ cấp thất nghiệp. Tuy nhiên, nhiều khả năng đề xuất sẽ do các nghị sĩ trong liên minh cầm quyền đệ trình tại Hạ viện để kịp được thông qua ngay trong năm nay.

Công đoàn phản đối mạnh mẽ
Kế hoạch quay trở lại mô hình cũ đang vấp phải phản ứng từ cả công đoàn lẫn giới sử dụng lao động. Hai bên đã gửi thư phản đối tới Bộ trưởng Lao động Aleš Juchelka (ANO).

Chủ tịch Liên đoàn Công đoàn Séc-Morava, ông Josef Středula, nhấn mạnh:

“Chúng tôi cho rằng ý tưởng này không nên tiếp tục được thúc đẩy. Chúng tôi không muốn nó trở thành hiện thực. Điều đó là phi lý. Nó đi ngược lại bản chất của trợ cấp thất nghiệp, bởi đây không phải là hình phạt dành cho người mất việc, mà là một ‘tấm đệm’ để họ có thời gian tìm công việc mới. Chúng tôi hy vọng lý do không phải chỉ là cắt giảm chi tiêu ngân sách.”

Ông Středula cũng cho biết, đến nay Bộ Lao động chưa hề tiến hành bất kỳ cuộc đối thoại nào về đề xuất này.

Theo phân tích của Bộ Lao động từ nhiệm kỳ trước, những người chủ động thay đổi công việc thường có thu nhập tốt hơn. Cụ thể, những người tự tìm được việc mới có thể tăng lương trung bình 12%, trong khi những người được tuyển dụng từ danh sách của Cơ quan Lao động cũng có mức thu nhập cao hơn khoảng 8%.

Nguồn CNN Prima News