Tỷ lệ sinh tại Séc giảm xuống mức thấp kỷ lục, nhưng rào cản thụ tinh nhân tạo đẩy phụ nữ đơn thân vào thế khó

Theo số liệu của Cục Thống kê Séc, số trẻ em chào đời trong năm ngoái thấp nhất trong 240 năm qua. Theo các chuyên gia, nguyên nhân chính là xu hướng trì hoãn sinh con. Tuy nhiên, quy luật sinh học rất khắc nghiệt, đặc biệt đối với phụ nữ. Những phụ nữ độc thân đã bước vào giai đoạn cuối của độ tuổi sinh sản nhưng muốn có con gặp rất nhiều hạn chế. Một số người thậm chí phải nhờ đến “bạn đời trên danh nghĩa” hoặc tìm người hiến tinh trùng trên thị trường chợ đen. Trong khi đó, chỉ cần thay đổi luật là có thể giải quyết vấn đề.

Ngành y tế Séc đang chuẩn bị ứng phó với những tác động của tình trạng già hóa dân số. Tuy nhiên, bên cạnh việc điều chỉnh cơ cấu giường bệnh và dịch vụ chăm sóc sau điều trị, cũng như phát triển mạng lưới cơ sở xã hội, chính sách chăm sóc sức khỏe còn cần hỗ trợ khả năng sinh sản.

“Chúng ta không được từ bỏ việc hỗ trợ tỷ lệ sinh và giúp đỡ những người mong muốn có con nhưng gặp vấn đề vô sinh”, ông Šimon Toman, Chủ tịch Hiệp hội các nhà cung cấp dịch vụ y tế tư nhân và người đứng đầu Ban Y tế và Dịch vụ xã hội thuộc Phòng Thương mại Séc, cho biết.

Tỷ lệ sinh tại Séc đã giảm hơn 30% trong vòng 5 năm qua. Đồng thời, độ tuổi sinh con lần đầu tiếp tục tăng. Năm ngoái, độ tuổi trung bình của phụ nữ khi sinh con đầu lòng là 29,2 tuổi. Tuy nhiên, khả năng mang thai giảm đáng kể theo tuổi tác do số lượng trứng của phụ nữ ngày càng ít đi, trong khi chất lượng trứng cũng suy giảm. Bà Nicole Mardešićová, Chủ tịch Hiệp hội các trung tâm hỗ trợ sinh sản, nhấn mạnh đây là một thay đổi sinh học không thể đảo ngược.

Vì vậy, ngày càng nhiều phụ nữ lựa chọn đông lạnh trứng vì những lý do không liên quan đến sức khỏe. Theo ước tính của hai trung tâm Reprofit và Gennet, gần 550 phụ nữ có thể đăng ký thực hiện thủ thuật này trong năm nay. Trong khi đó, cách đây ba năm, con số này chưa đến 250 người trong cả năm.

Tuy nhiên, đông lạnh trứng không bảo đảm chắc chắn phụ nữ sẽ mang thai. Yếu tố quan trọng nhất là thực hiện đủ sớm, bởi trứng sẽ giữ nguyên chất lượng tương ứng với độ tuổi của người phụ nữ tại thời điểm được đông lạnh.

Số lượng trứng cũng đóng vai trò quyết định. Với phụ nữ dưới 35 tuổi, thông thường chỉ cần từ 8 đến 10 trứng trưởng thành. Nhưng nếu thực hiện ở độ tuổi khoảng 40, họ cần ít nhất 20 trứng.

Phụ nữ cũng có thể đông lạnh trứng vì lý do sức khỏe, phổ biến nhất là trước khi điều trị ung thư, do quá trình điều trị có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Trong những trường hợp này, chi phí đông lạnh trứng được bảo hiểm chi trả. Tuy nhiên, theo bà Mardešićová, nhiều phụ nữ không được thông báo kịp thời về lựa chọn này.

“Đáng tiếc là tại Séc, sự phối hợp với lĩnh vực ung thư học vẫn chưa hiệu quả như chúng tôi mong muốn”, bà thừa nhận.

Phụ nữ lớn tuổi muốn sinh con một mình nhưng luật không cho phép
Praha là nơi có độ tuổi trung bình của phụ nữ sinh con cao nhất. Theo các chuyên gia, điều này có một lý do khá đơn giản: Các thành phố lớn tập trung tỷ lệ phụ nữ có trình độ học vấn cao nhiều nhất. Trong khi đó, nhiều nam giới lại tham gia thị trường lao động sớm hơn.

“Những phụ nữ có trình độ học vấn rất cao này thường tìm kiếm bạn đời có học vấn tương đương, từ đó hình thành khoảng cách. Họ mất nhiều thời gian mà vẫn không tìm được người phù hợp, điều này sau đó bắt đầu ảnh hưởng đến khả năng sinh sản”, bà Mardešićová giải thích.

Do đó, số phụ nữ độc thân lớn tuổi đã sẵn sàng về tâm lý, thể chất và tài chính để mang thai và làm mẹ đang tăng lên. Tuy nhiên, do tuổi đã cao, đông lạnh trứng không còn là lựa chọn phù hợp đối với họ. Vì vậy, họ phải dựa vào phương pháp thụ tinh nhân tạo, nhưng luật pháp Séc hiện hành không cho phép thực hiện nếu không có bạn đời.

Trong một số trường hợp, phụ nữ phải nhờ một người đàn ông đóng vai “bạn đời trên danh nghĩa” để ký đơn đề nghị thụ tinh nhân tạo, dù trên thực tế hai người không phải là một cặp.

“Nếu một phụ nữ không có bạn đời tìm được một người đàn ông đồng ý ký vào đơn, pháp luật sẽ coi người này là cha của đứa trẻ sau khi chào đời, ngay cả khi tinh trùng của người hiến được sử dụng để thụ tinh”, ông Štěpán Machač, Phó chủ tịch Hiệp hội các trung tâm hỗ trợ sinh sản, cảnh báo.

Một số phụ nữ khác tìm đến các phòng khám ở nước ngoài, nhưng thường gặp rào cản về ngôn ngữ và thủ tục hành chính. Phương án tồi tệ nhất là tìm người hiến tinh trùng qua những quảng cáo không được kiểm chứng trên mạng. Các chuyên gia đặc biệt cảnh báo về những rủi ro sức khỏe trong trường hợp này.

“Tại một trung tâm được cấp phép, người hiến phải trải qua xét nghiệm di truyền và kiểm tra HIV, viêm gan B, viêm gan C, giang mai và chlamydia. Không có bất kỳ bảo đảm nào như vậy đối với những người hiến được tìm thấy trên mạng”, ông Machač cho biết thêm.

Do đó, các chuyên gia nhất trí rằng giải pháp là cho phép những phụ nữ không có bạn đời được tiếp cận hợp pháp với phương pháp hỗ trợ sinh sản dưới sự giám sát y tế. Theo họ, việc sửa đổi luật sẽ loại bỏ một trong những rào cản cụ thể đối với những người thực sự mong muốn làm cha mẹ.

(Theo iDnes)