Tỷ lệ kết hôn tại Cộng hòa Séc đang ghi nhận đà sụt giảm trong dài hạn, kéo theo đó là sự thay đổi căn bản trong diện mạo của các lễ cưới. Các cặp đôi có xu hướng kết hôn muộn hơn, ưu tiên những buổi lễ mang tính riêng tư, gọn nhẹ và đặc biệt thắt chặt quản lý ngân sách. Cách tiếp cận mang tính "thắt lưng buộc bụng" này không chỉ làm giảm tổng chi phí tổ chức mà còn khiến thị trường dịch vụ cưới hỏi, từ dịch vụ ăn uống (catering), âm nhạc cho đến nhiếp ảnh chuyên nghiệp rơi vào cảnh bị "ngó lơ".

Đối với thế hệ người cao tuổi hiện nay, hôn nhân từng được coi là một bước đi tất yếu trong cuộc đời. Vào những năm 1970, trên lãnh thổ CH Séc ngày nay, mỗi năm có tới hơn 80.000 đám cưới được tổ chức. Tuy nhiên, theo dữ liệu từ Cục Thống kê Séc (ČSÚ), con số này đã liên tục sụt giảm trong ba thập kỷ qua. Tính riêng năm 2024, chỉ còn khoảng 40.000 cặp đôi tiến đến hôn nhân; và số liệu từ ba quý đầu năm ngoái còn cho thấy một kịch bản ảm đạm hơn với đà lao dốc chưa có dấu hiệu dừng lại. 

Không chỉ ít đi về số lượng, các cặp đôi còn trở nên thận trọng hơn bao giờ hết trong việc "rót vốn" cho ngày trọng đại. Dù những đại tiệc với hàng trăm khách mời không phải là hiếm, song xu hướng tổ chức lễ cưới ấm cúng trong phạm vi gia đình đang ngày càng chiếm ưu thế. „Hiện nay, tôi thường xuyên tổ chức các buổi tiệc cưới chỉ quy mô từ 30 đến 40 khách,“ bà Veronika Příhodová từ công ty Svatební guru chia sẻ. 

Hiện nay, một đám cưới trung bình với khoảng 50 khách mời thường ngốn từ 250.000 đến 300.000 Korun. Khoản chi lớn nhất, thường lên đến hàng trăm nghìn Korun, dành cho dịch vụ ăn uống và thuê địa điểm – đặc biệt là vào các tháng cao điểm mùa hè. Nếu cộng thêm các hạng mục như trang trí hoa tươi, quay phim và thuê DJ, ngân sách sẽ dễ dàng "bốc hơi" thêm 150.000 Korun nữa. Tính tổng lại, chi phí cho một ngày vui có thể ngang ngửa số tiền mua một chiếc ô tô mới cỡ nhỏ hoặc một căn nhà vườn tại các khu ngoại ô. 

“Gần đây, tôi có nhận được yêu cầu tổ chức một đám cưới đông người nhưng ngân sách chỉ vỏn vẹn dưới 100.000 Korun. Thành thực mà nói, đây là điều bất khả thi trong bối cảnh hiện tại. Đôi khi, chỉ riêng tiền tiệc đã ngốn hết 100.000 Korun,” bà Příhodová chia sẻ và nhấn mạnh thêm rằng ngay cả việc tìm kiếm một địa điểm giá rẻ vào thời điểm này cũng không hề dễ dàng. 

Theo bà Adéla Trávníčková, ban tổ chức Hội chợ Cưới tại Pardubice, nếu tối giản hóa đến mức tối đa, chi phí trung bình hiện nay dao động trong khoảng 2.500 đến 3.000 Korun cho mỗi khách mời. Tuy nhiên, bà lưu ý rằng con số này thường chỉ áp dụng cho những đám cưới quy mô lớn với khoảng 150 khách. "Trong một bảng dự toán, có những khoản chi là cố định, nhưng cũng có nhiều hạng mục biến đổi phụ thuộc trực tiếp vào số lượng người tham dự", bà khẳng định. 

Sự thay đổi về ngân sách đã kéo theo một làn sóng "nguội lạnh" trên thị trường dịch vụ. Từ nhiếp ảnh gia, nghệ nhân cắm hoa đến các đơn vị tiệc lưu động (catering) hay nghệ sĩ biểu diễn đều lên tiếng cảnh báo về tình trạng nhu cầu sụt giảm kéo dài, hoặc khách hàng đang ồ ạt chuyển sang các lựa chọn giá rẻ. Các cặp đôi ngày càng ưu tiên những gói chụp ảnh rút gọn thời gian và thực đơn tiệc tối giản. Đặc biệt, để tiết kiệm, thay vì thuê một ban nhạc sống hay nghệ sĩ biểu diễn trực tiếp, nhiều đôi uyên ương giờ đây hài lòng với việc sử dụng nhạc số được phát lại từ thiết bị có sẵn. 

Tại nhiều đám cưới hiện nay, những dịch vụ chuyên nghiệp vốn từng được coi là mặc định nay đã hoàn toàn biến mất. Thay vì thuê nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp, các cặp đôi tận dụng luôn "tay máy" từ bạn bè hoặc người thân trong gia đình. Tương tự, những lẵng hoa tươi đắt đỏ dần được thay thế bằng hoa giấy trang trí, còn linh hồn của buổi tiệc – phần âm nhạc – nay được phó mặc cho những danh sách phát (playlist) tự tạo. 

Đối với ngành công nghiệp cưới hỏi, thực trạng này đồng nghĩa với một môi trường cạnh tranh khốc liệt hơn bao giờ hết. Các đơn vị cung cấp dịch vụ đang đứng trước áp lực buộc phải thay đổi, linh hoạt điều chỉnh các gói sản phẩm sao cho phù hợp với túi tiền ngày càng eo hẹp của khách hàng. 

Dưới góc nhìn của những người trong nghề, sự ảm đạm này nằm trong xu hướng suy thoái chung của thị trường dịch vụ giải trí và nghỉ dưỡng. "Nguồn cung từ lâu đã vượt quá cầu, và riêng mảng cưới hỏi thì không còn đủ sức để gánh vác doanh thu cho cả hệ thống nữa. Chúng tôi bắt buộc phải tìm kiếm thêm các dự án khác", nhiếp ảnh gia Jana Bergerová, đến từ khu vực Lety gần Praha, chia sẻ. Bà cũng nhấn mạnh thêm: "Nhu cầu đang sụt giảm trên diện rộng, không chỉ riêng chụp ảnh cưới mà ngay cả mảng chụp ảnh chân dung gia đình cũng chịu chung số phận". 

Dù vậy, các công ty tổ chức sự kiện vẫn có "đất diễn", nhưng tệp khách hàng và yêu cầu của họ đã thay đổi rõ rệt. "Đơn vị tổ chức chuyên nghiệp hiện nay chủ yếu là lựa chọn của những cặp đôi vẫn sẵn sàng đầu tư mạnh cho ngày trọng đại và không muốn tự mình xoay xở với khối lượng công việc khổng lồ của một sự kiện phức tạp", bà Příhodová từ Svatební guru làm rõ sự phân hóa thị trường. 

Bà Trávníčková từ đại diện cơ quan tổ chức tại Pardubice cũng đồng tình với quan điểm trên. „Chúng tôi không nhận thấy sự sụt giảm quá lớn về số lượng lễ cưới, nhưng rõ ràng các cặp đôi đang ráo riết tìm kiếm những phương án tiết kiệm và có tính thực tế cao hơn,“ bà cho biết. 

Một trong những xu hướng nổi bật nhất hiện nay là việc lựa chọn địa điểm tổ chức tại các trang trại, nông trang hoặc cối xay gió cũ, kết hợp cùng phong cách trang trí tự nhiên và tông màu chủ đạo thống nhất cho toàn bộ sự kiện. Bên cạnh đó, một yêu cầu trở nên phổ biến hơn bao giờ hết là tính tiện lợi "tất cả trong một": từ lễ kỷ niệm, tiệc chiêu đãi cho đến nơi lưu trú cho khách mời đều phải được gói gọn tại một địa điểm duy nhất. 

Bên cạnh nỗ lực tiết kiệm, các cặp đôi hiện đại cũng chú trọng hơn vào trải nghiệm cá nhân hóa. “Các khu vực quay video ngắn (videobooth), các hoạt động giải trí có tổ chức hoặc các buổi biểu diễn nghệ thuật đang dần thay thế cho những trò chơi đám cưới truyền thống,” bà Příhodová liệt kê các xu hướng mới. Cũng theo bà, các quầy trình diễn ẩm thực tại chỗ (show cooking) hay quầy kem tươi cũng rất được lòng khách mời. Tuy nhiên, bà nhấn mạnh: “Tất cả cuối cùng vẫn phụ thuộc vào túi tiền của gia chủ.” 

Bức tranh về hôn nhân tại Séc càng trở nên hoàn thiện khi đặt cạnh các số liệu về ly hôn. Nếu như vào đầu thế kỷ 20, việc ly hôn được coi là hãn hữu, thì làn sóng này đã bùng nổ mạnh mẽ vào nửa cuối thế kỷ. Đỉnh điểm là vào những năm 1990 và đầu thiên niên kỷ mới, khi mỗi năm có tới hơn 30.000 cuộc hôn nhân tan vỡ. 

Đáng chú ý, số vụ ly hôn đã có chiều hướng thuyên giảm trong những năm gần đây, duy trì ở mức khoảng 20.000 vụ mỗi năm. Nếu như đầu những năm 2000, cứ 1,5 đám cưới thì có 1 ca ly hôn, thì nay tỷ lệ này đã cải thiện đáng kể với mức 2 đến 2,5 đám cưới mới có một ca tan vỡ. Theo các chuyên gia, con số này phản ánh một thực tế: nhóm người quyết định tiến tới hôn nhân ngày nay là những người có tâm thế thận trọng và chín chắn hơn nhiều so với trước đây. 

(Theo Novinky)