Bình luận của Bộ trưởng Bộ tài chính Alena Schillerová: Người Séc không còn chấp nhận mức phí tiết kiệm hưu trí cao
Tại Bộ Tài chính, chúng tôi đã đề xuất một cuộc cải cách mang tính đột phá đối với hệ thống tiết kiệm hưu trí — điều mà các chính phủ tiền nhiệm không đủ quyết tâm thực hiện. Họ chấp nhận duy trì một hệ thống trong đó các công ty hưu trí thu phí cao, trong khi khoản tiết kiệm của người dân không mang lại mức sinh lời tương xứng.
Chúng tôi quyết định thay đổi các quy định này theo hướng có lợi cho người gửi tiết kiệm, vì vậy đã giới thiệu chương trình “Hưu trí tốt hơn” (Lepší penzijko). Chương trình sẽ giảm phí, tăng hỗ trợ cho người trẻ và áp dụng chiến lược mới nhằm nâng cao hiệu quả đầu tư khoản tiết kiệm. Chúng tôi đã vượt qua bước đầu tiên tại Hạ viện khi dự luật được thông qua ở vòng đọc thứ nhất và sẽ sớm bước vào vòng đọc thứ hai.
Tôi vui mừng với mỗi người được chương trình “Hưu trí tốt hơn” thuyết phục mở tài khoản tiết kiệm cho bản thân hoặc con cái. Một thành công khác, dù nhỏ hơn, là việc các khách hàng trẻ và trung niên hiện nay rời bỏ các quỹ chuyển đổi hoặc quỹ bảo thủ có mức sinh lời thấp để lựa chọn phương thức đầu tư năng động hơn.
Nhờ cắt giảm mạnh phí, tăng gấp đôi hỗ trợ của Nhà nước dành cho người trẻ và áp dụng chiến lược đầu tư theo vòng đời, chương trình “Hưu trí tốt hơn” sẽ mang lại lợi ích cho tất cả khách hàng cũng như toàn bộ nền kinh tế.
Tôi sẽ không từ bỏ đề xuất này
Trong những tuần gần đây, thị trường cuối cùng cũng hiểu rằng tôi hoàn toàn nghiêm túc và sẽ không từ bỏ một đề xuất đã nhận được sự ủng hộ rộng rãi của khách hàng.
Sau bốn năm được ông Zbyněk Stanjura — người bị ví như “Bộ trưởng Bộ các ngân hàng” — ưu ái, các công ty hưu trí đã lãng phí cả mùa hè để cố thuyết phục Chính phủ và công chúng rằng Séc cần tiếp tục duy trì mức phí cao kỷ lục.
Lập luận này khiến tôi nhớ đến cách các tập đoàn bán lẻ thực phẩm đa quốc gia từng biện minh cho tình trạng thực phẩm có chất lượng kép bằng một “lôgic” tương tự: người Séc có khẩu vị đặc thù. Vì thế, xúc xích bán cho họ có ít thịt hơn, sô-cô-la có ít ca cao hơn và nước ép có ít trái cây hơn, trong khi các thành phần này bị thay thế bằng nguyên liệu nhân tạo.
Phản ứng tích cực, tự nhiên từ người dân, cũng như từ truyền thông, giới chuyên gia và các nhà bình luận đối với chương trình “Hưu trí tốt hơn” đã cho thấy rõ rằng người Séc không còn “nuốt trôi” mức phí cao và lợi suất thấp của hệ thống tiết kiệm hưu trí hiện nay. Họ mong muốn nhiều hơn.
Tôi đánh giá cao phản ứng mang tính xây dựng của những doanh nghiệp đã điều chỉnh chính sách sau khi đề xuất được công bố, chẳng hạn giảm phí đối với Sản phẩm đầu tư dài hạn — một công cụ khác phục vụ mục tiêu tiết kiệm cho tuổi già.
Tăng số người tham gia tiết kiệm
Tôi cũng hoan nghênh việc các công ty hưu trí và hiệp hội giới chủ dường như đã từ bỏ cuộc đấu tranh vô vọng nhằm duy trì mức phí cao. Thay vào đó, họ cuối cùng đã bắt đầu thảo luận về cách khuyến khích càng nhiều người tham gia tiết kiệm càng tốt.
Các mô hình như “auto-enrolment” — bắt buộc cung cấp lựa chọn tiết kiệm cho mọi người lao động — hoặc “opt-out” — tự động mở tài khoản tiết kiệm cho tất cả những người không chủ động từ chối — là những vấn đề đáng để thảo luận và tôi không phản đối. Tuy nhiên, những nội dung này lẽ ra nên được đưa ra sớm hơn, ngay trong quá trình lấy ý kiến vào mùa hè.
Hiện nay, dự luật với các thông số rõ ràng và hợp lý đã được trình lên Hạ viện. Dự luật chỉ có thể được thay đổi thông qua các đề xuất sửa đổi được thông qua.
Tôi khó có thể hình dung rằng chỉ trong vài tuần có thể xây dựng được một đề xuất sửa đổi có chất lượng, đủ sức giải quyết hai vấn đề cơ bản liên quan đến việc tự động cung cấp hoặc tự động mở tài khoản tiết kiệm hưu trí:
Khách hàng không tự lựa chọn sẽ được phân bổ cho công ty hưu trí nào? Khách hàng và công ty hưu trí sẽ được thông báo bằng cách nào?
Làm thế nào để bảo đảm người được tự động mở tài khoản thực sự đóng tiền vào đó? Nếu không, chúng ta có thể tạo ra hàng loạt tài khoản hưu trí tự động nhưng không có bất kỳ khoản đóng góp nào.
Những câu hỏi này đều có lời giải, nhưng giải pháp cần được nghiên cứu và đàm phán nghiêm túc giữa Chính phủ, giới chủ và các công ty hưu trí. Không thể vội vàng, cũng không thể giải quyết theo yêu cầu hiện nay của giới chủ là “không chuyển thêm trách nhiệm cho người sử dụng lao động ngoài phạm vi quản lý tiền lương và nhân sự thông thường”.
Các thay đổi sẽ được áp dụng từ năm 2027
Ba trụ cột của chương trình “Hưu trí tốt hơn” — giảm phí, hỗ trợ người trẻ tiết kiệm và đầu tư năng động hơn, sinh lời cao hơn — là lời giải cho những hạn chế kéo dài và đã được nhận diện rõ trong hệ thống tiết kiệm hưu trí của Séc.
Những giải pháp này lẽ ra phải được triển khai từ lâu và càng được thực hiện sớm càng tốt. Tôi thực sự hy vọng và sẽ nỗ lực hết sức để các thay đổi có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.
Trong khi đó, việc tự động cung cấp hoặc tự động mở tài khoản tiết kiệm hưu trí là một vấn đề khác, vẫn còn là lĩnh vực chưa được khai phá tại Séc. Với vấn đề này, cần tuân theo nguyên tắc “đo hai lần, cắt một lần”.
Tôi sẵn sàng hợp tác với các công ty hưu trí và hiệp hội giới chủ để cùng tìm kiếm một giải pháp khả thi, có thể được triển khai sau đó một năm. Điều kiện không thể thỏa hiệp của tôi “chỉ” là lợi ích của người dân phải được đặt lên hàng đầu.
Bởi chính vì họ mà tôi làm chính trị. Và tôi kiên định với điều đó.
Nguồn: CNN Prima News
