Bộ Tư pháp Séc thu hẹp đề xuất công khai quốc tịch người phạm tội

Hồi tháng 6, liên minh cầm quyền từng đưa ra những tuyên bố cứng rắn. Bộ trưởng Tư pháp Jeroným Tejc (ANO) khẳng định công chúng có quyền biết ai đang thực hiện hành vi phạm tội tại Séc, đồng thời cho biết quốc tịch của người phạm tội sẽ được công bố. Chủ tịch Hạ viện kiêm lãnh đạo SPD Tomio Okamura thậm chí cáo buộc chính phủ tiền nhiệm che giấu những thông tin này. Tuy nhiên, đến cuối tháng 10, dự luật mới chỉ đang được chuẩn bị để chính phủ xem xét. Bộ Tư pháp cũng điều chỉnh nội dung theo hướng quốc tịch của người phạm tội không phải lúc nào cũng được công bố, mà chỉ trong những trường hợp đặc biệt.

“Vấn đề này đang được giải quyết trong khuôn khổ dự luật sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự mà chúng tôi đã trình lên chính phủ để tiếp tục xem xét”, người phát ngôn Bộ Tư pháp Lucie Rozsypalová trả lời trang Novinky khi được hỏi đề xuất đang ở giai đoạn nào.

Bà cho biết hiện cơ quan này đang chờ ý kiến của Hội đồng Lập pháp Chính phủ, cơ quan tư vấn có nhiệm vụ giám sát chất lượng các dự luật.

Quan điểm của hội đồng hiện chưa được công bố. Tuy nhiên, các bộ ngành và nhiều cơ quan quan trọng khác đã đưa ra ý kiến, trong đó không ít đơn vị chỉ trích gay gắt đề xuất này. Bộ Y tế, chẳng hạn, cho rằng các điều kiện công bố quốc tịch người phạm tội trong dự luật chưa rõ ràng, có thể dẫn đến việc điều khoản bị áp dụng có chủ đích, như chỉ công bố khi người phạm tội thuộc một quốc tịch cụ thể.

“Cách làm như vậy có thể củng cố những định kiến và khuôn mẫu có sẵn, thay vì loại bỏ chúng”, các chuyên gia nhận định.

Bộ Tư pháp sau đó đã tiếp thu ý kiến chỉ trích. Phiên bản dự kiến trình chính phủ đã bổ sung các điều kiện hạn chế.

“Thông tin về quốc tịch có thể được công bố nếu điều đó cần thiết để phòng ngừa tội phạm, ngăn chặn nguy cơ đe dọa trật tự công cộng hoặc an ninh nội bộ, hay bác bỏ những thông tin sai lệch có khả năng gây ra các mối đe dọa như vậy”, dự luật sửa đổi nêu rõ.

Nội dung cuối cùng khác với tuyên bố ban đầu

Theo quy định trên, thông tin về quốc tịch có thể được công bố, chẳng hạn khi trên mạng lan truyền những thông tin sai sự thật về quốc tịch của người phạm tội. Tuy nhiên, đây là thay đổi đáng kể so với cách ông Okamura và ông Tejc mô tả đề xuất ban đầu.

“Chúng tôi sẽ công bố quốc tịch của người phạm tội để công chúng biết cụ thể những người nước ngoài đến từ quốc gia nào đang phạm tội tại đây. Chính phủ tiền nhiệm đã bưng bít những thông tin này”, ông Okamura tuyên bố hồi đầu tháng 6.

Ông Tejc cũng đưa ra quan điểm tương tự. Khi thông báo đề xuất trên mạng xã hội, ông trực tiếp đề cập tình trạng phạm tội của người Ukraine mà theo ông đang có xu hướng gia tăng.

“Công chúng có quyền biết ai đang thực hiện hành vi phạm tội. Chúng ta cần bảo vệ danh tính của nạn nhân và người tố giác, chứ không phải người phạm tội”, ông Tejc nói.

Tuy nhiên, dự luật với nội dung hiện tại không cho phép công bố quốc tịch trong mọi trường hợp, mà chỉ trong những tình huống cụ thể được nêu trên. Theo Bộ Tư pháp, mục tiêu của dự luật là “tăng cường tính minh bạch, chống thông tin sai lệch và hạn chế sự thù ghét xuất phát từ định kiến”.

Hiện nay, cảnh sát vẫn thường xuyên công bố báo cáo tổng hợp hằng năm, trong đó liệt kê 5 quốc tịch nước ngoài phổ biến nhất trong số những người bị truy tố, xét theo tỷ lệ trong tổng số vụ phạm tội.

Xét về số lượng trong năm 2025, người Ukraine đứng đầu danh sách. Tuy nhiên, điều này được cho là hợp lý vì đây cũng là cộng đồng người nước ngoài đông nhất tại Séc. Năm ngoái, người Ukraine chiếm 5,35% tổng số người bị truy tố hình sự, trong khi chiếm 5,62% dân số Séc. Như vậy, tỷ lệ người Ukraine trong tổng số người bị truy tố còn thấp hơn tỷ lệ của cộng đồng này trong dân số cả nước.

(Theo Novinky)