Các ngân hàng trung ương trên khắp thế giới đang tiếp tục gia tăng mạnh dự trữ vàng. Theo một phân tích mới, nhu cầu đối với kim loại quý này tăng lên do căng thẳng địa chính trị, lo ngại về các biện pháp trừng phạt cũng như sự bất định xoay quanh tương lai của đồng USD. Các nhà kinh tế cảnh báo, xu hướng này phản ánh tâm lý ngày càng bất an trong nền kinh tế thế giới và không cho thấy triển vọng quá lạc quan.

Theo Hội đồng Vàng Thế giới (World Gold Council) — tổ chức quốc tế quy tụ các công ty khai thác vàng lớn nhất — hiện các tổ chức chính thức đang nắm giữ hơn 36.000 tấn vàng và tốc độ mua vào vẫn tiếp tục tăng. Chỉ trong bốn năm gần đây, các ngân hàng trung ương đã mua trung bình khoảng 1.000 tấn vàng mỗi năm, tương đương gần gấp đôi so với mức của thập niên trước đó.

Một cuộc khảo sát mới của tổ chức này cho thấy 89% nhà quản lý dự trữ kỳ vọng lượng vàng dự trữ toàn cầu của các ngân hàng trung ương sẽ tiếp tục tăng trong 12 tháng tới. Đáng chú ý hơn, xu hướng tự gia tăng dự trữ còn rõ rệt hơn: mức kỷ lục 45% số người được hỏi cho biết họ có kế hoạch tăng dự trữ vàng của chính mình trong năm tới.

Vàng cũng đang gia tăng vị thế, thậm chí lấn át các tài sản truyền thống vốn do Mỹ chi phối. Theo Hội đồng Vàng Thế giới, vàng hiện đã vượt trái phiếu chính phủ Mỹ để trở thành tài sản dự trữ quan trọng nhất. Đồng thời, 74% số người tham gia khảo sát dự báo tỷ trọng của đồng USD trong dự trữ toàn cầu sau 5 năm nữa sẽ thấp hơn hiện nay.

Lý do chính không phải là kỳ vọng kiếm lời nhanh, mà là nhu cầu tìm kiếm sự an toàn. “Khảo sát năm nay phát đi tín hiệu rõ ràng: nhu cầu vàng của các ngân hàng trung ương tiếp tục gia tăng,” ông Shaokai Fan, phụ trách bộ phận ngân hàng trung ương của Hội đồng Vàng Thế giới, cho biết. Theo ông, các ngân hàng hiện không còn xem vàng là tàn tích của quá khứ, mà là một thành phần chiến lược, chủ động trong cơ cấu dự trữ giữa bối cảnh địa chính trị đầy bất ổn.

Vàng như một “hợp đồng bảo hiểm” toàn cầu
Theo nhà kinh tế Luke Hartigan, hoạt động mua vàng bắt đầu tăng mạnh đặc biệt kể từ sau cuộc xung đột Nga - Ukraina năm 2022. Bước ngoặt đến từ các lệnh trừng phạt nhằm vào Nga, nhất là việc nước này bị loại khỏi hệ thống thanh toán SWIFT và khoảng 300 tỷ USD (tương đương khoảng 6,4 nghìn tỷ koruna Séc) dự trữ bị phong tỏa. “Khi đó, nhiều quốc gia nhận ra rằng dự trữ ngoại hối nắm giữ bằng các đồng tiền nước ngoài có thể trở nên dễ tổn thương về mặt chính trị,” Hartigan viết trên nền tảng The Conversation.

Chính vì vậy, nhu cầu mua vàng gia tăng mạnh ở các nền kinh tế mới nổi như Trung Quốc, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ hay Nga. Khác với các tài sản định giá bằng USD, vàng không nằm trong hệ thống tài chính của nước ngoài và ít chịu tác động hơn từ các lệnh trừng phạt quốc tế. Với nhiều quốc gia, vàng vì thế trở thành một “tấm đệm an toàn” trước các cú sốc địa chính trị.

Xu hướng này còn được thể hiện qua sự thay đổi trong cách lưu trữ dự trữ. Ngày càng nhiều ngân hàng trung ương chuyển một phần vàng về cất giữ trong nước hoặc đa dạng hóa nơi lưu trữ ở nước ngoài. Nói cách khác, các định chế tài chính toàn cầu đang chuẩn bị cho một thế giới kém ổn định hơn. Và khi các ngân hàng trung ương đồng loạt tìm đến vàng, điều đó thường chỉ ra một thực tế: niềm tin vào trật tự quốc tế hiện tại đang suy giảm.

Nguồn TN.cz