Việc chia sẻ ảnh con cái được nhiều bậc phụ huynh và người thân ưa chuộng, đặc biệt là trong mùa du lịch. Tuy nhiên, thói quen này có thể vô tình đẩy trẻ vào những rủi ro lớn trong tương lai. Mỗi bức ảnh hay thông tin định vị được đăng tải đều để lại “dấu vết số” và rất dễ bị lợi dụng. Trẻ có thể trở thành mục tiêu của bắt nạt học đường, thậm chí lọt vào tầm ngắm của những kẻ săn mồi tình dục. Dựa trên các dữ liệu số, các đối tượng này có thể dựng nên “hồ sơ” về sở thích, thói quen của trẻ để tiếp cận, dụ dỗ và tạo dựng quan hệ tin cậy.

Việc đăng tải ảnh, video hoặc thông tin nhạy cảm về trẻ em lên mạng xã hội vẫn là một vấn đề đáng lo ngại. Tình trạng này thường tái diễn vào mùa hè, khi cha mẹ hoặc người thân muốn khoe những khoảnh khắc trong kỳ nghỉ. Thế nhưng, các bức ảnh ở tư thế kém duyên hoặc không phù hợp rất dễ rơi vào tay những người không nên có, từ đó gây ảnh hưởng lâu dài đến cuộc sống của trẻ.

Các chuyên gia liên tục cảnh báo rằng người dùng cần cân nhắc kỹ trước khi đăng bất cứ nội dung nào lên mạng xã hội. “Những kẻ săn mồi sử dụng thông tin để xây dựng các mô hình nhận diện. Từ đó, chúng biết đứa trẻ đang ở đâu, thích gì, có sở thích gì hoặc chơi trò chơi nào. Khi tiếp cận trẻ, chúng đã có sẵn chủ đề để bắt chuyện. Chúng biết chính xác phải nói gì và dùng điều gì để dụ dỗ. Từ đó, mối quan hệ tin cậy sẽ dần được thiết lập và ngày càng sâu sắc hơn,” chuyên gia phòng ngừa tội phạm mạng Tereza Faladová cảnh báo.

Theo cảnh sát, việc công khai thông tin về nơi trẻ thường lui tới hoặc các lớp ngoại khóa mà trẻ tham gia là đặc biệt nguy hiểm. “Mỗi lần như vậy, chúng ta đều tạo ra một dấu vết số có thể bị lần theo để xác định trẻ là ai và ở đâu. Nguy cơ không chỉ đến từ ảnh chụp trẻ. Chẳng hạn, nếu phụ huynh đăng ảnh bảng điểm để khoe thành tích, người khác vẫn có thể đọc ra trường học của trẻ, ngày sinh hoặc lớp học của em,” bà Zuzana Pidrmanová, Trưởng bộ phận phòng ngừa của cảnh sát Séc, cho biết.

Các nhà mạng di động cũng nhiều lần đưa ra cảnh báo về vấn đề này. Tập đoàn Vodafone đã công bố một khảo sát cho thấy 47% phụ huynh thường đăng ảnh con cái, 51% chia sẻ thông tin có thể dùng để xác định vị trí của trẻ, và 27% từng đăng những bức ảnh không phù hợp hoặc ảnh khỏa thân của trẻ.

“Phần lớn cha mẹ chia sẻ ảnh với ý tốt và không hề có ý làm hại con mình. Nhưng điều mà cha mẹ cho là dễ thương chưa chắc trẻ đã cảm thấy như vậy. Ngay cả khi chưa đối mặt trực tiếp với nguy hiểm, các em vẫn có thể cảm thấy xấu hổ và trở thành đối tượng bị bạn bè chế giễu. Chính vì thế, chúng tôi đã để chính trẻ em tham gia lập trình một công cụ AI không nhằm phán xét, mà giúp phụ huynh dừng lại và nhìn việc chia sẻ của mình dưới góc nhìn của con trẻ. Công cụ số RODIcheck đưa ra phản hồi cụ thể, chỉ ra những rủi ro có thể phát sinh và cách khắc phục đơn giản,” bà Zuzana Holá, Giám đốc Quỹ Vodafone, cho biết.

Không chỉ Vodafone, các nhà mạng như O2 và T-Mobile cũng cảnh báo người dùng về việc đăng tải những hình ảnh không phù hợp của trẻ em lên mạng xã hội.

Phụ huynh nên làm gì?

Tổ chức bảo vệ người tiêu dùng dTest cảnh báo rằng việc công khai ảnh trẻ em có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng. Các hình ảnh này có thể tiếp tục bị lợi dụng để tạo hồ sơ giả mạo, phục vụ hành vi bắt nạt qua mạng hoặc bị sử dụng như nội dung bất hợp pháp. Một khi ảnh đã xuất hiện trên internet, gần như không thể xóa bỏ hoàn toàn.

Theo dTest, phụ huynh nên tự hỏi liệu việc công khai bức ảnh đó có thực sự cần thiết hay không. Thay vì đăng công khai, ảnh nên được chia sẻ qua các album bảo mật hoặc ứng dụng mã hóa. Trên mạng xã hội, người dùng cũng không nên đăng đầy đủ họ tên của trẻ, tên trường học hay địa chỉ nơi ở. Những hình ảnh mang tính riêng tư hoặc dễ nhận diện, chẳng hạn ảnh mặc đồ lót hay ảnh chụp ở khu vực hồ bơi, bãi biển, cần tuyệt đối tránh. Ngoài ra, phụ huynh nên kiểm tra lại cài đặt quyền riêng tư trên mạng xã hội và chỉ giới hạn quyền xem cho những người bạn đã được xác minh.

Trước khi đăng ảnh lên mạng, cha mẹ cũng cần tôn trọng sự đồng ý của trẻ, đặc biệt với trẻ lớn hơn. Lời khuyên cuối cùng là hãy luôn dành thời gian suy nghĩ kỹ trước khi bấm nút chia sẻ. “Điều hôm nay có vẻ là một bức ảnh dễ thương có thể vài năm sau trở thành điều khiến trẻ xấu hổ hoặc bị tổn thương,” dTest nhấn mạnh.

Cơ quan Bảo vệ Dữ liệu Cá nhân cũng khuyến cáo phụ huynh nên hết sức kiềm chế. Các công ty internet có thể sử dụng những bức ảnh được đăng tải công khai để huấn luyện thuật toán nhận diện khuôn mặt hoặc phục vụ mục tiêu quảng cáo chính xác hơn. “Việc đăng ảnh trẻ em lên mạng xã hội thoạt nhìn có thể vô hại, nhưng thực chất là sự xâm phạm lâu dài đến quyền riêng tư của trẻ. Mỗi bức ảnh một khi đã bước vào không gian trực tuyến đều có thể bị sao chép, chia sẻ và sử dụng mà cha mẹ không hề hay biết. Nếu muốn bảo vệ con mình, lựa chọn an toàn nhất là không đăng ảnh công khai và chia sẻ niềm vui trước sự trưởng thành của trẻ theo cách trực tiếp, ngoài đời thực,” tổ chức bảo vệ người tiêu dùng cho biết.

(Theo CNN Prima NEWS)