Nhà nước Séc sẽ chi thêm tổng cộng 24 tỷ korun trong năm tới để đóng bảo hiểm y tế cho những người thuộc diện được nhà nước bảo trợ, như trẻ em hay người nghỉ hưu. Chính phủ dự kiến sẽ quyết định về việc tăng mức đóng đặc biệt này vào thứ Hai. Theo Thủ tướng Andrej Babiš, nếu không có khoản tiền bổ sung này, hệ thống y tế có nguy cơ rơi vào tình trạng sụp đổ. Tuy nhiên, phe đối lập chỉ trích đề xuất này. Họ cho rằng việc tăng các khoản thanh toán đơn thuần sẽ không tự động giải quyết những khó khăn tài chính của các quỹ bảo hiểm y tế. Thay vào đó, cần tập trung vào cách các nguồn tiền dành cho chăm sóc sức khỏe đang được quản lý và sử dụng.

Thủ tướng cho biết: “Chính phủ tiền nhiệm, dưới thời cựu Bộ trưởng Y tế Vlastimil Válek, đã tăng chi tiêu nhưng không có nguồn thu để bù đắp. Vì thế họ đã rút cạn quỹ dự phòng của các hãng bảo hiểm y tế nhà nước, và hiện nay số tiền đó đang bị thiếu hụt.”

Theo ông Válek (TOP 09), trước hết nhà nước nên gây áp lực để các quỹ bảo hiểm hoạt động hiệu quả hơn, chăm lo tốt hơn cho người tham gia bảo hiểm và bảo đảm họ được tiếp cận dịch vụ y tế. “Đó chính là điều tôi đã làm trong suốt bốn năm. Sau đó mới nên bàn đến việc tăng mức đóng góp,” ông nói.

Năm nay, các quỹ bảo hiểm y tế dự kiến sẽ kết thúc năm tài chính với mức thâm hụt khoảng 15 tỷ korun. Theo Bộ Y tế, trong những năm tới một số quỹ thậm chí có thể không còn khả năng thanh toán đúng hạn cho các bệnh viện hoặc phòng khám.

Trong khi năm 2020 các quỹ bảo hiểm còn nắm giữ hơn 64 tỷ korun trong các tài khoản, thì năm ngoái con số này đã giảm khoảng 20 tỷ korun. Sự mất cân đối giữa thu và chi xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có tình trạng dân số già hóa và chi phí điều trị ngày càng hiện đại, đắt đỏ hơn. Trung bình mỗi người tham gia bảo hiểm hiện tiêu tốn hơn 50.000 korun mỗi năm cho các dịch vụ y tế.

Vojtěch: “Số tiền hiện tại sẽ không đủ”

Khoản đóng góp của nhà nước cho các đối tượng được bảo hiểm do nhà nước chi trả sẽ tự động tăng hằng năm theo diễn biến của nền kinh tế. Năm tới, khoản này lẽ ra chỉ tăng thêm khoảng 3 tỷ korun.

Tuy nhiên, theo Bộ trưởng Y tế đương nhiệm Adam Vojtěch (ANO), mức tăng đó sẽ không đủ để chi trả cho việc chăm sóc bệnh nhân. Vì vậy, ông sẽ trình Chính phủ đề xuất tăng thêm một khoản đặc biệt trị giá 24 tỷ korun.

Các quỹ bảo hiểm đã đặt điều kiện phải có đợt tăng đặc biệt này thì mới ký thỏa thuận thanh toán chi phí khám chữa bệnh cho năm tới. Trong số 15 nhóm nhà cung cấp dịch vụ y tế, có 11 nhóm đã chấp thuận. Trong đó có các bác sĩ đa khoa và các đơn vị cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe tại nhà.

Tuy nhiên, các đơn vị chăm sóc tại nhà phản đối việc hình thành vị trí mới gọi là “y tá lưu động cộng đồng”, bởi theo kế hoạch, năm tới các bác sĩ đa khoa sẽ được cấp kinh phí cho vị trí này.

“Chúng tôi đã tính toán nhu cầu thực tế, bao gồm cả những khoản tăng gần như không thể kiểm soát được do dân số ngày càng già hóa. Vì vậy, đây không phải là việc đơn thuần đổ thêm tiền vào hệ thống,” ông Vojtěch giải thích.

Phe đối lập yêu cầu cải cách hệ thống

Theo ông Martin Kupka, Chủ tịch đảng đối lập ODS, ngành y tế Séc cần những thay đổi mang tính hệ thống và sâu rộng hơn. “Trong bối cảnh rất rõ ràng rằng việc tăng các khoản đóng góp này cũng sẽ làm gia tăng nợ công của Cộng hòa Séc, thì đây là một bước đi thiếu trách nhiệm,” ông nhận định.

Chính phủ bảo vệ đề xuất của mình bằng lập luận rằng chính phủ của cựu Thủ tướng Petr Fiala trước đây đã buộc các quỹ bảo hiểm phải hoạt động trong tình trạng thâm hụt. Trong khi đó, chi phí chăm sóc sức khỏe vẫn liên tục gia tăng. Theo dự báo, tổng chi phí cho năm tới sẽ gần gấp đôi so với mức chi cách đây tám năm.

Ông Jan Síla, Phó Chủ tịch Ủy ban Y tế của Hạ viện và là thành viên SPD, cho rằng: “Trong bốn năm qua, các quy định thanh toán đều mang tính thâm hụt, khiến quỹ dự phòng của các hãng bảo hiểm y tế giảm sút. Điều đó có nghĩa là một số quỹ thực sự có thể rơi vào tình trạng nguy cấp.”

“Ngành y tế có thể tiêu hết bất kỳ khoản tiền nào được rót vào”

Bà Michaela Šebelová, Phó Chủ tịch đảng STAN và thành viên Ủy ban Y tế của Hạ viện, cho biết kể từ đại dịch COVID-19, lượng tiền đổ vào hệ thống y tế đã tăng gấp đôi nhưng hiệu quả hoạt động lại không được cải thiện tương ứng.

“Nói một cách đơn giản, hệ thống y tế có thể tiêu hết bất kỳ khoản tiền nào chúng ta rót vào. Vì vậy, chỉ tăng thêm ngân sách thôi thì không phải là giải pháp,” bà nhận định.

Trong năm nay, Chính phủ đã phê duyệt việc chuyển 8 tỷ korun từ Quỹ Bảo hiểm Y tế Công cộng (VZP) sang các quỹ bảo hiểm khác. Theo ông Vojtěch, nếu không có khoản hỗ trợ này, một số quỹ có thể sẽ không đủ khả năng thanh toán chi phí khám chữa bệnh đúng hạn vào cuối năm.

Bộ trưởng Y tế cũng dự định cải tổ hệ thống bệnh viện bằng cách cắt giảm một số giường bệnh ít được sử dụng hoặc chuyển đổi chúng thành giường dành cho bệnh nhân cao tuổi. Theo dự báo, đến năm 2040, số người trên 85 tuổi tại Séc sẽ đạt gần 500.000 người, gấp đôi so với hiện nay.

(Theo ČT24)