Lương hưu trung bình tại Séc có thể tăng thêm khoảng 300 korun mỗi tháng từ tháng 1 năm sau, tương đương mức tăng chưa tới 1,5%. Thông tin này được Bộ trưởng Lao động và Các vấn đề xã hội Aleš Juchelka (ANO) cho biết với Đài Truyền hình Séc. Nếu được thông qua, đây sẽ là đợt tăng lương hưu thấp nhất kể từ năm 2017. Theo phương án hiện nay, tất cả người hưởng lương hưu sẽ được tăng cùng một mức tiền như nhau. Ngân sách nhà nước sẽ phải chi khoảng 10 tỷ korun nếu áp dụng mức tăng đồng loạt 300 korun.

Đối tượng được hưởng đợt điều chỉnh này là hơn 2,75 triệu người đang nhận lương hưu tuổi già và lương hưu mất sức lao động. Theo quy định hiện hành, phần lương hưu cơ bản – vốn giống nhau đối với mọi người hưởng hưu – sẽ được điều chỉnh dựa trên mức tăng của lương bình quân. Năm nay, mức lương tháng trung bình dự kiến tăng khoảng 3.000 korun, từ đó kéo theo khả năng tăng lương hưu từ đầu năm tới.

“Phần cơ bản tất nhiên vẫn giữ nguyên nguyên tắc, tức khoảng 10% mức lương trung bình, nên ở đó việc tăng sẽ được tính theo công thức thông thường,” Bộ trưởng Juchelka nói.

Người hưu trí vẫn chật vật vì chi phí sinh hoạt
Bà Růžena Tillerová, 90 tuổi, hiện vẫn thường xuyên tham gia câu lạc bộ dành cho phụ nữ để rèn luyện trí nhớ. Bà thích giải ô chữ, đi dạo và trồng hoa. Trước đây bà làm việc trong ngành công nghiệp nhẹ. Tuy nhiên, khoản lương hưu hiện tại không đủ để bà chi trả các dịch vụ xã hội cần thiết.

“Con gái tôi phải bù thêm cho tôi, nên mọi thứ hiện giờ… gia đình chúng tôi cố gắng xoay xở để trang trải,” bà chia sẻ.

Nếu đúng theo luật hiện hành, từ tháng 1 tới, lương hưu hàng tháng của bà sẽ tăng thêm 300 korun. Cùng mức tăng này sẽ được áp dụng cho toàn bộ nhóm người hưởng lương hưu thuộc diện nêu trên.

Tăng chậm vì lạm phát của người hưu trí thấp
Trong những năm trước, lương hưu tại Séc tăng nhanh hơn, chủ yếu do lạm phát ở mức cao. Tuy nhiên, theo Bộ Lao động, trong năm qua chi phí sinh hoạt của người cao tuổi – còn gọi là “lạm phát của người hưu trí” – chỉ tăng rất nhẹ, khoảng 0,75%. Chính vì vậy, mức tăng lương hưu theo công thức luật định lần này chỉ ở mức chưa tới 1,5%, thấp nhất trong vòng 10 năm qua.

“Theo nghị định của chính phủ, trên thực tế chúng tôi có thể tăng khoảng 2,7%. Hiện tại, theo tính toán sơ bộ, mức tăng đang là 1,4%, vì vậy vẫn còn một khoảng linh hoạt và chúng tôi sẽ tiếp tục thảo luận trong liên minh cầm quyền cũng như trong chính phủ,” ông Juchelka cho biết.

Cựu Bộ trưởng Lao động và Các vấn đề xã hội Marian Jurečka (KDU-ČSL) đánh giá cơ chế điều chỉnh lương hưu của Séc hiện nay tương đối hào phóng so với nhiều nước khác.

“Cộng hòa Séc có một cơ chế điều chỉnh lương hưu rất rộng rãi. Có nhiều quốc gia khác không có cơ chế hào phóng như vậy, thậm chí không tính toàn bộ lạm phát. Séc đang bảo đảm cho các hộ gia đình hưu trí một mức sống tốt,” ông nói.

Lương hưu trung bình có thể tăng lên 22.100 korun
Nếu phương án tăng thêm 300 korun được phê duyệt, lương hưu trung bình tại Séc sẽ tăng từ mức khoảng 21.800 korun hiện nay lên khoảng 22.100 korun/tháng.

Sau phiên họp chính phủ hôm thứ Hai, Thủ tướng Andrej Babiš (ANO) cũng để ngỏ khả năng trong tương lai nội các có thể hỗ trợ thêm cho người hưu trí, song chưa đưa ra chi tiết cụ thể.

“Trong tương lai, chúng ta có thể chi trả một khoản tiền một lần cho tất cả người hưu trí, vì đúng là về mặt lịch sử có thể tồn tại một số bất công nào đó. Trong tương lai – tức có thể là trong những năm tới,” ông Babiš nói.

Bà Pavla Pivoňka Vaňková (STAN), Phó Chủ tịch Ủy ban Chính sách Xã hội của Quốc hội, nhận định nền kinh tế đang vận hành tốt và lạm phát không cao, nên tác động lên công thức điều chỉnh lương hưu cũng không lớn như kỳ vọng của một số người.

“Nền kinh tế đang tăng trưởng tốt, lạm phát không cao, vì vậy điều đó không phản ánh vào công thức điều chỉnh nhiều như một số người mong muốn. Nhưng cơ chế hiện nay được thiết lập như vậy và theo tôi, đó là cách thiết lập hợp lý,” bà nói.

Theo kế hoạch, chính phủ sẽ phê duyệt đề xuất tăng lương hưu từ tháng 1 vào tháng 9. Cũng trong tháng này, nội các sẽ xem xét dự thảo ngân sách nhà nước cho năm 2027.

Người trên 80 tuổi sẽ được cộng thêm theo độ tuổi
Khoản tăng 300 korun nêu trên chủ yếu sẽ làm tăng phần lương hưu cơ bản – phần được áp dụng như nhau cho mọi người hưởng hưu. Phần này được điều chỉnh dựa vào mức tăng của lương bình quân, trong khi lạm phát dành cho người hưu trí trong năm qua chỉ tăng khoảng 0,7%.

Bên cạnh đợt điều chỉnh thông thường, chính phủ hôm thứ Hai cũng đã thông qua một dự luật mới, theo đó người dân sau khi bước sang tuổi 80 sẽ được tăng thêm 500 korun/tháng ngoài mức tăng thông thường kể từ tháng 1.

Theo dự luật này:

Người tròn 80 tuổi sẽ được cộng thêm 500 korun/tháng.
Người tròn 90 tuổi sẽ được cộng thêm 500 korun nữa, ngoài 1.000 korun đã nhận từ khi bước sang tuổi 85.
Người 95 tuổi sẽ được cộng thêm 1.000 korun/tháng.

Chi ngân sách cho lương hưu tiếp tục tăng mạnh
Kể từ năm 2021, mức lương hưu trung bình tại Séc đã tăng gần 6.500 korun, từ 15.350 korun lên khoảng 21.800 korun hiện nay. Nguyên nhân chủ yếu là lạm phát cao trong các năm 2022 và 2023, khiến Nhà nước phải bù đắp cho người hưu trí bằng các đợt tăng lương hưu lớn hơn.

Cùng với mức lương hưu tăng lên, chi tiêu ngân sách dành cho lương hưu cũng tiếp tục phình to. Đây hiện là khoản mục lớn nhất trong ngân sách nhà nước, chiếm gần 1/3 tổng chi tiêu trong thời gian dài.

Trong vòng 5 năm qua, tổng chi cho lương hưu đã tăng thêm gần 210 tỷ korun. Nếu năm 2021 ngân sách dành cho lương hưu vào khoảng 530 tỷ korun, thì năm nay con số này đã lên tới gần 740 tỷ korun.

Theo CT24