Do ảnh hưởng của bão Saudel, nhiều khu vực miền Nam Trung Quốc những ngày gần đây hứng chịu mưa lớn cực đoan. Thành phố Phủ Điền, tỉnh Phúc Kiến trở thành một trong những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Lượng mưa trong một ngày tại đây đứng đầu cả nước, nhiều làng và thị trấn ghi nhận lượng mưa vượt 500 mm, trong khi tình trạng lũ lụt, ngập úng, nhà cửa sập đổ và người dân bị mắc kẹt vẫn tiếp diễn.

Nhiều ngôi nhà đã bị sập trong trận lũ lụt ở thành phố Phủ Điền, và một số người đã thiệt mạng ngay tại chỗ. (Ảnh chụp màn hình từ video/Tổng hợp của Epoch Times)
Cơn bão số 18 Saudel trong năm nay đã gây mưa lớn tại nhiều khu vực ở Trung Quốc. Một số nơi thuộc Phúc Kiến, Giang Tây, Quảng Đông và Hồ Nam xuất hiện mưa rất to, trong đó nhiều khu vực ở Phúc Kiến hứng chịu mưa cực lớn.

Do mưa lớn kéo dài nhiều ngày, Phủ Điền, Phúc Kiến đang phải đối mặt với tình trạng ngập lụt nghiêm trọng. Lúc 7 giờ ngày 4/9, lượng mưa trong một giờ tại Trạm Quan trắc Khí tượng Quốc gia Phủ Điền đạt 41,4 mm, đứng đầu cả nước. Trước đó, tổng lượng mưa trong 6 giờ đạt 174,7 mm, cũng đứng đầu cả nước.

Theo dữ liệu của Trung tâm Khí tượng Quốc gia Trung Quốc, lúc 7 giờ ngày 4/9, lượng mưa trong một giờ tại Trạm Quan trắc Khí tượng Quốc gia Phủ Điền đạt 41,4 mm, đứng đầu cả nước. Trong 6 giờ từ 2 giờ đến 7 giờ cùng ngày, lượng mưa tích lũy đạt 174,7 mm, tiếp tục đứng đầu cả nước.
Chiều 3/9, khoảng 15 giờ, một đoạn đê chống lũ tại khu vực Tây Hồ, thị trấn Hoa Đình, thành phố Phủ Điền, bị sạt lở và vỡ, khiến nước sông Mộc Lan tràn vào làng Tây Hồ. Đến 0 giờ 19 ngày 4/9, tức hơn 9 giờ sau sự cố, Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) mới công khai đưa tin. Chính quyền cho biết đã sơ tán 50 hộ với 171 người, đồng thời chuẩn bị bao cát để gia cố nhưng phải chờ điều kiện thời tiết cho phép.

Đến chiều 4/9, Tân Hoa Xã mô tả sự cố là một đoạn đê gần làng Tây Hồ bị tràn và vỡ, ảnh hưởng đến một số làng và khu công nghiệp lân cận. Hơn 100 ngôi nhà được cho là đã sập và có người mất liên lạc.

Dữ liệu thủy văn cho thấy tình hình nghiêm trọng hơn. Trước thời điểm công bố sự cố, từ 6 giờ ngày 2/9 đến 6 giờ ngày 3/9, tại Phúc Kiến đã có 22 trạm trên 26 con sông thuộc 16 huyện, 6 thành phố xuất hiện lũ vượt mức cảnh báo. Trạm Tiên Du và Lại Khê ở Phủ Điền đều ghi nhận mực nước cao nhất trong lịch sử.

Người dân tại các làng Tây Châu và Hạ Hoa cho biết nước lũ dâng mạnh vào ban đêm, có nơi sâu khoảng 3 mét, khiến tầng một của nhiều nhà bị ngập. Nhiều căn nhà cũ bằng đất liên tục đổ sập. Một số người dân nói họ chỉ được thông báo về mưa lớn và việc xả nước từ hồ chứa Đông Trấn, nhưng không nhận được cảnh báo trước về sự cố vỡ đê hoặc yêu cầu sơ tán rõ ràng.

Một cư dân cho biết nhiều ngôi nhà bị sập trong khu vực có người sinh sống, thậm chí có người được cho là thiệt mạng do nhà đổ. Công tác cứu hộ cũng bị phản ánh là chậm trễ. Ba tàu cứu hộ xuất hiện vào khoảng nửa đêm nhưng chỉ kiểm tra rồi rời đi; đến sáng hôm sau, một số người già và trẻ em mới được đưa ra ngoài.

Trong khi đó, người dân cho biết nhiều khu vực vẫn bị cô lập, thiếu nước uống và thực phẩm, điện bị cắt từ rạng sáng. Nguyên nhân khiến dòng nước lũ tập trung dồn vào các khu dân cư trong đêm, đặc biệt là tác động kết hợp giữa việc xả nước hồ chứa và sự cố vỡ đê sông Mộc Lan, hiện vẫn chưa được chính quyền Trung Quốc giải thích rõ.

Di sản hơn 800 năm bị hư hại
Từ 13 giờ ngày 3/9, thành phố Phủ Điền, tỉnh Phúc Kiến áp dụng biện pháp “ba dừng, một nghỉ”, gồm dừng công việc, dừng sản xuất, dừng học và đóng cửa chợ. Ngày 4/9, cơ quan khí tượng Phủ Điền tiếp tục duy trì cảnh báo mưa bão cấp I, đồng thời nhiều khu vực như Tiên Du, Lệ Thành, Thành Sương, Hàm Giang và Tú Tự phát cảnh báo mưa lớn màu đỏ.

Thiệt hại không chỉ xảy ra trên các tuyến đường đô thị mà còn lan rộng đến nhiều làng mạc. Tại khu công nghiệp Hoa Lâm ở thị trấn Hoa Đình, quận Thành Sương, nước lũ đã tràn qua tầng một và khu vực bị mất điện. Làng Hà Cảo gần đó cũng chịu ngập nghiêm trọng. Theo Red Star News, nhiều căn nhà cũ bằng đất và gỗ tại làng này bị ngâm lâu trong nước rồi sập, một số người dân bị mắc kẹt và thiếu nước, thiếu lương thực.

Tại làng Tây Châu thuộc quận Lệ Thành, mực nước bắt đầu dâng nhanh từ tối 3/9, có nơi ngập cao đến nửa tầng nhà. Người dân phải di chuyển lên tầng trên chờ cứu hộ, trong khi điện và nước bị cắt. Một số căn nhà cũ cũng bị sập.

Tình hình tại làng Sơn Bài gần khu công nghiệp Hoa Lâm còn nghiêm trọng hơn. Một cư dân cho biết trong cuộc gọi cuối cùng với gia đình sáng 4/9, nước ở tầng một đã dâng khoảng 3 mét, người già và trẻ em vẫn mắc kẹt trong nhà. Sau đó điện thoại hết pin khiến gia đình mất liên lạc. Hình ảnh do hàng xóm chia sẻ cho thấy một số căn nhà cũ đã đổ sập.

Tại khu vực Tháp Kiều, Hàm Giang, ít nhất 4 căn nhà được ghi nhận sập vào sáng 4/9. May mắn là người dân trong các căn nhà này đã được vận động sơ tán trước đó nên chưa ghi nhận thương vong.

Mưa lũ cũng gây thiệt hại cho các công trình lịch sử. Cầu cổ Kim Phượng hơn 800 năm tuổi ở huyện Tiên Du bị dòng nước lũ mạnh cuốn phá nhiều đoạn. Do nước dâng cao và chảy xiết, nhân viên chưa thể tiếp cận trực tiếp hiện trường mà phải sử dụng thiết bị bay không người lái để đánh giá thiệt hại.

Mưa lớn còn gây sạt lở núi, cây đổ và sụt lún đường sá tại nhiều nơi. Một số người dân rơi vào cảnh thiếu thực phẩm, nước sạch và điện, thậm chí phải lội qua dòng nước cao đến ngực để tìm thức ăn.

Giới chức Trung Quốc cảnh báo Phúc Kiến vẫn có nguy cơ tiếp tục hứng mưa rất lớn. Do đất đã bão hòa nước sau nhiều đợt mưa, nếu xuất hiện thêm mưa lớn trong thời gian ngắn, nguy cơ lũ quét, sạt lở đất và lũ bùn đá có thể tiếp tục gia tăng.

Một cây cổ thụ 600 năm tuổi ở Phúc Kiến đã bị bật gốc
Tại khu danh thắng Thổ Lâu Nam Tĩnh, mực nước các con sông dâng nhanh, có nơi sâu khoảng 4–5 mét. Chiều 3/9, lũ dữ đã cuốn bật gốc và làm đổ một cây đa cổ thụ hơn 600 năm tuổi tại khu thắng cảnh Vân Thủy Dao.
Theo truyền thông Trung Quốc, một chủ cửa hàng gần khu vực cho biết mưa lớn kéo dài khiến mực nước tăng nhanh, dòng nước chảy xiết với sức cuốn rất mạnh. Cây đa nằm cạnh tảng đá có khắc dòng chữ “Vân Thủy Dao” bị nước lũ cuốn bật cả bộ rễ, khiến phần rễ trồi lên khỏi mặt đất. “Cây đa hơn 600 năm tuổi, có thể hình dung thân cây lớn đến mức nào, thật đáng tiếc. Nhưng trước thiên tai thì đành chịu. Không ai nghĩ cây đa từng đứng vững qua nhiều trận lũ lại bị quật đổ lần này,” một chủ cửa hàng nói.

Một người kinh doanh khác cho biết tảng đá lớn vốn nằm cạnh gốc cây cũng bị dòng nước cuốn đổ. Cây cầu Tình Nhân trong khu danh thắng cũng bị lũ phá hủy.

Theo Ban quản lý Thổ Lâu Nam Tĩnh, cây đa là một trong những địa điểm biểu tượng thu hút du khách. Đây là một trong hai cây thuộc cảnh quan “Cây vợ chồng” nổi tiếng của Vân Thủy Dao. Cây cao hơn 30 mét, thân cần hơn chục người trưởng thành mới có thể ôm hết, tán cây rộng khoảng 1.933 m² và đã tồn tại hàng trăm năm.

Cây bị đổ vào khoảng 14 giờ ngày 3/9, may mắn không gây thương vong. Sau sự cố, khu danh thắng đã đóng cửa hoàn toàn. Do mực nước vẫn tiếp tục dâng và dòng chảy rất mạnh, phương án cứu hộ, bảo tồn cây cổ thụ hiện vẫn đang được các chuyên gia nghiên cứu, đánh giá.

Theo Trithuc