Ông Macron: “Kẻ cướp phá phải bồi hoàn”, tỉnh trưởng có thể cấm một số cuộc tụ tập
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron vào tối Chủ nhật (18/10) đã có bài phát biểu trên truyền hình sau một ngày bạo loạn, tuyên bố kẻ cướp phá phải bồi hoàn và tỉnh trưởng có thể cấm “một số cuộc tụ tập”.
“Những kẻ phá hoại phải trả giá. Những kẻ cướp phá phải bồi hoàn. Những kẻ tìm cách lật đổ nền Cộng hòa sẽ phải chịu trách nhiệm,” ông Macron nói trong bài phát biểu ghi hình dài khoảng 8 phút, phát lúc 20h giờ Paris.
Bài phát biểu diễn ra một ngày sau khi cuộc biểu tình toàn quốc phản đối giá cả đắt đỏ hôm thứ Bảy (17/10) biến thành cuộc bạo loạn tồi tệ nhất tại Pháp trong nhiều năm, The Epoch Times đưa tin.
Ông Macron gọi đây là “một thời khắc cực kỳ nghiêm trọng”. Ông quy trách nhiệm cho “các phần tử phiến loạn từ những nhóm nhỏ cực tả, cùng nhiều kẻ phạm pháp”, và nhắc riêng vụ phóng hỏa tòa thị chính Limoges.
“Làm sao người Pháp có thể làm điều này với nước Pháp? Không gì biện minh, không gì giải thích, không gì bào chữa được cho việc đó,” ông nói. “Tối nay, tất cả chúng ta đều cảm thấy giận dữ và hổ thẹn.”
Tỉnh trưởng phối hợp với thị trưởng, có thể cấm một số cuộc tụ tập
“Các tỉnh trưởng sẽ phối hợp với thị trưởng để đưa ra quyết định nhằm bảo vệ các thành phố, công trình công cộng và cửa hàng của chúng ta,” ông Macron nói. Những quyết định này có thể đến mức cấm “một số cuộc tụ tập” nếu cần, tuần báo L’Obs dẫn lời ông.
Trang Entrevue lưu ý đây không phải lệnh cấm biểu tình trên diện rộng, mà là các biện pháp hạn chế có chọn lọc, do chính quyền từng địa phương quyết định.
Ông Macron yêu cầu chính phủ, nhất là Bộ trưởng Nội vụ Laurent Nuñez, rút ra mọi bài học từ ngày 17/10 về công tác tình báo và khả năng lường trước sự việc. “Tôi chờ những câu trả lời rõ ràng, và mọi việc sẽ được công khai minh bạch,” ông nói.
Tổng thống cũng muốn các vụ việc được xử lý trước pháp luật để “làm gương”. Bộ trưởng Tư pháp Gérald Darmanin đã yêu cầu ngành tư pháp ra tay “cực kỳ cứng rắn”. Riêng tại Paris, 557 người vẫn bị tạm giữ.
Từ thứ Hai (19/10), Thủ tướng Sébastien Lecornu sẽ chủ trì một ban ứng phó khủng hoảng để nhanh chóng huy động hỗ trợ cho các nạn nhân của bạo lực, nhất là chủ cửa hàng và doanh nghiệp. Ông Macron hứa các chủ tiệm “sẽ không bị bỏ mặc”.
Ông kêu gọi các đảng phái, công đoàn và tổ chức nghề nghiệp “lên án dứt khoát mọi hành vi bạo lực và kêu gọi bình tĩnh”. “Đất nước cần trật tự, cần sự lắng dịu, chứ không cần leo thang,” ông nói.
Thừa nhận nỗi lo giá cả, sắp công du vùng Vịnh
Tổng thống Pháp tách bạch những người gây bạo lực với hàng trăm ngàn người đã tuần hành ôn hòa. “Chúng ta không bao giờ được lẫn lộn những người này với những kẻ đã phá hủy, đập phá, cướp bóc,” ông nhấn mạnh.
Ông thừa nhận nỗi lo về chi phí sinh hoạt và giá nhiên liệu tăng là chính đáng. Theo ông, giá tăng là hệ quả của cuộc xung đột ở vùng Vịnh Ba Tư mà Pháp không tham gia. Ông Macron cho biết sẽ đến một số nước vùng Vịnh từ thứ Hai để bàn tiếp về nguồn cung dầu mỏ và khí đốt.
Trong tuần này, chính phủ sẽ mở cuộc đối thoại với học sinh, sinh viên, giáo viên, giới chủ, công đoàn, chính quyền địa phương và nghị sĩ để tìm “đề xuất cụ thể”. Ông Lecornu được giao triệu tập các bên.
Ông Macron cũng nhắc chỉ còn 6 tháng nữa là đến cuộc bầu cử tổng thống. Ông cảnh báo rằng những ai lúc này nói việc cấp bách là xuống đường, biểu tình, gây rối loạn đều “chỉ có một mục đích: làm tổn hại nền Cộng hòa và đánh cắp cuộc tranh luận”.
Ở phần này của bài phát biểu, ông không nêu đích danh đảng nào.
2.397 người bị bắt, chủ tiệm đếm thiệt hại
Tính đến tối 18/10, Bộ Nội vụ Pháp ghi nhận 2.397 người bị bắt và 997 cảnh sát, hiến binh, lính cứu hỏa bị thương, trong đó 7 người bị thương nặng. Số người bị bắt cao hơn con số khoảng 1.800 mà ông Nuñez đưa ra trước đó.
Một cảnh sát 22 tuổi đã thiệt mạng tại thành phố Nantes sau khi bị một chiếc xe do người khác điều khiển tông phải, CNN dẫn lời Bộ trưởng Nội vụ Nuñez. Tại Paris, một người tuần hành tử vong do ngừng tim trên đại lộ Magenta.
Cướp phá vẫn chưa dừng. Chiều 18/10, Sở Cảnh sát Paris ghi nhận thêm 3 cửa hàng bị cướp và 25 người bị bắt, mô tả số người này “chủ yếu là thanh niên từ vùng ngoại ô đi tìm cơ hội cướp phá”. Hàng trăm người lại tụ tập tại Quảng trường Cộng hòa, cảnh sát bắn hơi cay và điều xe vòi rồng đến.
Tại quận 3, dược sĩ Fabien Carême đứng giữa đống đổ nát của hiệu thuốc. Ông ước tính riêng số hàng bị mất đã gần 150 nghìn euro.
“Tôi không hiểu vì sao có người lại đi cướp phá một hiệu thuốc, nơi dù sao cũng là tuyến chăm sóc sức khỏe đầu tiên,” ông nói với The Epoch Times.
Ông Camille Michelin, chủ tiệm kính Opti’Shop chỉ bán gọng kính sản xuất tại Pháp, ước tính thiệt hại hơn 50 nghìn euro. Hôm 17/10, ông và 3 nhân viên ở trong tiệm đến 17h, trong lúc đám đông kéo qua. “Có những lời lẽ thù hận, những động tác cứa cổ nhắm vào chúng tôi,” ông kể.
Ông Alexandre Bompard, người đứng đầu cả liên đoàn bán lẻ FCD lẫn tập đoàn Carrefour, ước tính khoảng 1.500 cơ sở kinh doanh bị ảnh hưởng, thiệt hại lên đến “vài trăm triệu euro”. Bộ trưởng Thương mại Serge Papin triệu tập các nhà bán lẻ, ngân hàng và công ty bảo hiểm họp sáng 19/10.
Chính khách, công đoàn: Bài phát biểu thiếu biện pháp cụ thể
Cựu Thủ tướng Édouard Philippe viết trên mạng X rằng ông “đã mong” thấy những quyết định giúp lập lại trật tự, khôi phục uy quyền nhà nước và trừng phạt kẻ cướp phá. “Đất nước chúng ta cần có người chỉ huy,” ông viết.
Trên X, Chủ tịch đảng Tập hợp Quốc gia (RN) Jordan Bardella gọi bài phát biểu là “thảm hại”: “Chính quyền hèn nhát và mất phương hướng này không còn gì để nói với người Pháp, không còn gì để đề xuất. Họ thậm chí không còn đủ sức bảo vệ người dân”.
Ông Manuel Bompard, điều phối viên đảng Nước Pháp Bất khuất (LFI), cho rằng tổng thống “nói mà chẳng nói gì”. Tổng thư ký Tổng Liên đoàn Lao động (CGT) Sophie Binet nhận xét ông Macron không công bố điều gì cụ thể để đáp lại phong trào của giới trẻ, giá cả đắt đỏ, dịch vụ công xuống cấp hay làn sóng sa thải.
Trước bài phát biểu, bà Marine Le Pen, ứng viên tổng thống của đảng RN, nói trong một video đăng trên mạng xã hội rằng nước Pháp đang trải qua “một cuộc khủng hoảng sâu sắc về lòng tin, về uy quyền”.
Hiệp hội Thị trưởng Pháp kêu gọi tập trung trước các tòa thị chính trên cả nước vào trưa 19/10. Còn 5 trong số các công đoàn lớn nhất nước đã kêu gọi đình công toàn quốc ngày 5/11.
Theo Trí Thức VN
