Trong tháng 6, cảnh sát ngoại kiều tại vùng Plzeň đã tăng cường nhiều đợt kiểm tra tại nơi làm việc, nhà trọ, khu vui chơi, cơ sở kinh doanh ban đêm và cả trên tàu, xe công cộng. Qua các cuộc kiểm tra này, lực lượng chức năng đã phát hiện một số trường hợp cư trú, lao động không hợp pháp và xử phạt nhiều người do không mang theo giấy tờ tùy thân hợp lệ.

Từ thực tế trên, cộng đồng người Việt đang sinh sống, học tập và làm việc tại Séc cần đặc biệt lưu ý một số vấn đề sau:

1. Luôn mang theo giấy tờ tùy thân hợp lệ
Một trong những lỗi bị xử phạt khá phổ biến là không mang theo giấy tờ tùy thân hoặc giấy tờ cư trú hợp lệ khi bị kiểm tra. Vì vậy, người Việt tại Séc nên luôn mang theo:

+ hộ chiếu hoặc thẻ cư trú còn hiệu lực;
+ giấy tờ tùy thân theo đúng quy định;
trong trường hợp cần thiết, nên có bản sao hoặc bản chụp lưu sẵn để đối chiếu nhanh.

2. Kiểm tra kỹ tình trạng cư trú và giấy phép lao động
Những người đang đi làm cần rà soát lại:

+ thị thực, thẻ cư trú còn hạn hay không;
+ giấy phép lao động hoặc điều kiện làm việc có phù hợp với loại cư trú hiện tại hay không;
+ nơi làm việc có đăng ký đúng với hồ sơ lao động hay không.
Nếu làm việc không đúng loại giấy phép, làm “chui”, hoặc cư trú quá hạn, người vi phạm có thể bị xử phạt nặng, thậm chí bị trục xuất và cấm quay lại EU trong nhiều năm.

3. Không nên làm việc cho các chủ sử dụng lao động mập mờ giấy tờ
Một số trường hợp vi phạm không chỉ xuất phát từ người lao động mà còn liên quan đến doanh nghiệp hoặc chủ sử dụng lao động cố tình tuyển người không đủ điều kiện pháp lý. Người lao động Việt cần:

+ yêu cầu hợp đồng lao động rõ ràng;
+ kiểm tra xem chủ sử dụng đã đăng ký đúng thủ tục hay chưa;
+ không nhận việc nếu biết rõ công việc đó không hợp pháp.

4. Chú ý khi ở nhà trọ, ký túc xá hoặc nơi lưu trú tập thể
Cảnh sát cũng kiểm tra nhiều cơ sở lưu trú. Vì vậy, người Việt nên bảo đảm:

+ địa chỉ cư trú đã được khai báo đúng quy định;
+ giấy tờ đăng ký chỗ ở đầy đủ;
+ không ở nhờ, ở ghép hoặc chuyển chỗ ở mà không cập nhật thông tin với cơ quan chức năng nếu pháp luật yêu cầu.

5. Giữ bình tĩnh và hợp tác khi bị kiểm tra
Nếu bị cảnh sát kiểm tra tại nơi làm việc, ngoài đường, trên tàu hoặc tại nơi ở, nên:

+ bình tĩnh, hợp tác;
+ xuất trình giấy tờ khi được yêu cầu;
+ không khai báo gian dối;
nếu không hiểu tiếng Séc, nên đề nghị được hỗ trợ phiên dịch hoặc liên hệ người biết tiếng để hỗ trợ.

6. Chủ động kiểm tra hồ sơ pháp lý của bản thân và người thân
Các gia đình người Việt tại Séc nên định kỳ rà soát giấy tờ của:bản thân; vợ/chồng; con cái; người thân mới sang; người lớn tuổi không thạo tiếng Séc.
Việc chủ động kiểm tra từ sớm sẽ giúp tránh rủi ro khi cơ quan chức năng tăng cường thanh tra đột xuất.
Trong bối cảnh Séc đang siết chặt quản lý người nước ngoài, cộng đồng người Việt không nên chủ quan. Những lỗi tưởng nhỏ như quên mang giấy tờ, cư trú không đúng đăng ký, hoặc đi làm không đúng diện cho phép đều có thể dẫn tới hậu quả pháp lý nghiêm trọng.

Khuyến nghị quan trọng nhất là mỗi người nên: sống và làm việc đúng luật; giữ giấy tờ luôn hợp lệ; không tiếp tay cho lao động bất hợp pháp; tham khảo luật sư, tổ chức hỗ trợ cộng đồng hoặc cơ quan chức năng khi có vướng mắc về cư trú và lao động.

TamdaMedia