Số khoản trợ cấp khẩn cấp tại Séc tăng gần 5 lần, liên quan đến cơ chế “siêu trợ cấp”
Từ đầu năm đến hết tháng 8, Séc đã chi trả 94.000 khoản trợ cấp khẩn cấp một lần, gần gấp 5 lần cùng kỳ năm ngoái. Các chuyên gia cho rằng một nguyên nhân quan trọng là việc chuyển sang cơ chế “siêu trợ cấp” khiến nhiều người nhận được ít tiền hơn hoặc không còn được hỗ trợ.
Trong 8 tháng đầu năm, tổng số khoản trợ cấp khẩn cấp tức thời được Nhà nước Séc chi trả lên tới 94.000, trong khi cùng kỳ năm ngoái chỉ có 19.300 khoản.
Chi phí dành cho loại hỗ trợ này cũng tăng mạnh, đạt gần 746 triệu korun, cao hơn gần 612 triệu korun so với cùng kỳ năm trước. Cả trợ cấp khẩn cấp tức thời và “siêu trợ cấp” đều do Cơ quan Lao động Séc chi trả.
Hỗ trợ người rơi vào hoàn cảnh khó khăn đột xuất
Trợ cấp khẩn cấp tức thời được thiết kế để giúp người dân vượt qua những tình huống bất ngờ, không thể lường trước, khi họ rơi vào cảnh túng thiếu và không đủ tiền trang trải nhu cầu thiết yếu.
Khoản tiền này có thể được cấp cho người bị ảnh hưởng bởi thiên tai, hỏa hoạn và không còn nơi ở do thiếu khả năng tài chính, hoặc các gia đình không có tiền mua đồ dùng học tập và chi trả hoạt động ngoại khóa cho con.
Tuy nhiên, đây không phải khoản trợ cấp đương nhiên được hưởng. Cơ quan chức năng xem xét từng hồ sơ dựa trên thu nhập, chi tiêu và tình trạng tài sản của người nộp đơn.
Theo các chuyên gia, việc số khoản trợ cấp khẩn cấp tăng đột biến trong năm nay có liên quan đến “siêu trợ cấp” – cơ chế đã từng bước thay thế bốn loại hỗ trợ trước đây, gồm trợ cấp và khoản bổ sung chi phí nhà ở, trợ cấp sinh hoạt cùng trợ cấp trẻ em.
Do cách thiết lập cơ chế mới, nhiều người từng nhận trợ cấp được chi trả số tiền thấp hơn trước, thậm chí không còn đủ điều kiện nhận hỗ trợ.
“Người dân đã cố gắng dùng khoản này để bù đắp khi đơn xin trợ cấp của họ bị từ chối hoàn toàn hoặc số tiền được tính thấp hơn đáng kể so với hỗ trợ xã hội trước đây, khiến họ rơi vào tình trạng không còn tiền”, bà Lenka Desatová, Chủ tịch Hội đồng Người cao tuổi Séc, nói.
Có người phải nhiều lần xin hỗ trợ để mua thực phẩm
Bà Iva Kuchyňková thuộc Caritas Cộng hòa Séc cũng cho rằng “siêu trợ cấp” là nguyên nhân khiến nhu cầu hỗ trợ khẩn cấp gia tăng.
“Vì cơ chế này, người dân phải nhiều lần xin trợ cấp khẩn cấp để có tiền mua thức ăn, dù về bản chất đây là khoản hỗ trợ một lần”, bà Kuchyňková cho biết.
Bộ Lao động Séc trước đó cũng khuyến nghị sử dụng trợ cấp khẩn cấp tức thời trong những trường hợp người dân bị ảnh hưởng bởi quá trình chuyển đổi chính sách.
“Luôn có trợ cấp khẩn cấp tức thời và chúng tôi có thể sử dụng công cụ này một cách phù hợp nếu việc sụt giảm mức hỗ trợ khiến ai đó gặp nguy hiểm”, ông Karel Trpkoš, Tổng giám đốc bộ phận công nghệ thông tin của Bộ Lao động, từng tuyên bố.
Hồi tháng 4, ông František Bikár thuộc Cơ quan Lao động Séc nói với trang Seznam Zprávy rằng trong giai đoạn chuyển sang “siêu trợ cấp”, khoản trợ cấp khẩn cấp được sử dụng thường xuyên hơn như một công cụ bổ sung.
Theo ông, biện pháp này được áp dụng trong những trường hợp các khoản trợ cấp đang bị bãi bỏ không đủ để trang trải chi phí trước mắt, đặc biệt khi người nộp đơn đứng trước nguy cơ mất nhà ở.
Dùng để trả tiền năng lượng và đáp ứng nhu cầu thiết yếu
Theo bà Desatová, trong năm nay, nhiều người sử dụng trợ cấp khẩn cấp để thanh toán các khoản tiền năng lượng còn thiếu.
Bà Kuchyňková cũng chỉ ra một bất cập trong quá trình xét duyệt. Cơ quan Lao động từng coi những người hoàn toàn không quen biết nhưng ở chung một phòng trong cơ sở tạm trú là thành viên của cùng một hộ gia đình. Vì vậy, họ nhận được ít tiền hỗ trợ hơn và dần rơi vào cảnh nợ nần.
Sự bất an liên quan đến “siêu trợ cấp” còn khiến người dân tìm đến các tổ chức phi lợi nhuận để xin hỗ trợ tài chính, thay vì chỉ dựa vào Nhà nước.
Trong cả năm ngoái, tổ chức Women For Women tiếp nhận 209 đơn xin hỗ trợ thuộc dự án “Nhà ở cho trẻ em”. Tính đến cuối tháng 9 năm nay, số hồ sơ đã lên tới 220.
“Các trường hợp gia đình cần được giúp đỡ ngay lập tức còn tăng rõ rệt hơn. Năm ngoái, chúng tôi xử lý 8 đơn xin hỗ trợ khẩn cấp, nhưng năm nay con số đã là 47”, tổ chức này cho biết.
Điều chỉnh điều kiện “siêu trợ cấp” từ tháng 10
Từ tháng 10, Séc đã thay đổi một số điều kiện của “siêu trợ cấp”, được kỳ vọng sẽ giúp cải thiện tình hình cho nhiều người.
Trong đó, phần hỗ trợ dành cho nhà ở sẽ được giới hạn theo mức tiền thuê tại từng huyện, thay vì căn cứ vào số liệu chung của cả nước.
Nhóm người dễ bị tổn thương cũng được mở rộng, bao gồm cha hoặc mẹ đơn thân nuôi con dưới 15 tuổi, thay vì chỉ áp dụng với người nuôi con dưới 7 tuổi như trước. Mức sống tối thiểu, một trong những căn cứ tính trợ cấp, cũng được nâng lên.
Hiệu quả của những thay đổi này chỉ có thể được đánh giá sau khi cơ quan chức năng hoàn tất việc tính toán lại mức “siêu trợ cấp” cho người thụ hưởng.
Theo Novinky
