Giá nhà tăng vọt, ngày càng nhiều người trẻ tại Séc phải sống cùng cha mẹ
Giá nhà và tiền thuê nhà tăng vọt khiến nhiều người trẻ tại Séc chỉ còn một lựa chọn: tiếp tục sống cùng cha mẹ.
Ai muốn đến ngoài 30 tuổi vẫn phải sống cùng cha mẹ? Mỗi người có những mục tiêu và lựa chọn sống khác nhau, nhưng với nhiều người nước ngoài sinh sống tại Séc, đây chắc chắn không phải viễn cảnh lý tưởng.
Tuy nhiên, chi phí mua hoặc thuê nhà tăng chóng mặt trong những năm gần đây đang buộc nhiều người tại Séc phải đối mặt với thực tế này. Một khảo sát của Generali Investments cho thấy số người trưởng thành tại Séc sống cùng cha mẹ đã tăng gấp đôi chỉ trong hai năm qua.
Trong nhóm người được hỏi dưới 34 tuổi, 1/4 vẫn sống trong nhà của gia đình. Đây chỉ là một phần trong những kết quả đáng lo ngại của cuộc khảo sát, phản ánh tâm lý ngày càng bi quan về khả năng chi trả cho nhà ở.
Trong bối cảnh dân số già hóa khiến nhiều người tại Séc còn phải chăm sóc cha mẹ khi về già, sự tự lập vốn gắn liền với tuổi trưởng thành cũng có nguy cơ suy giảm. Expats.cz đã phân tích các số liệu để tìm hiểu rõ hơn về sự thay đổi trong mối quan hệ gia đình tại Séc.
Thực tế khắc nghiệt của giấc mơ sở hữu nhà
Khảo sát của Generali Investments cho thấy hơn 6/10 người Séc chưa sở hữu bất động sản cho rằng họ sẽ không đủ khả năng mua nhà do giá cả tăng cao. Ba phần tư số người được hỏi dự báo giá nhà sẽ tiếp tục tăng.
Hệ quả của tình trạng này rất sâu rộng. Tâm lý bi quan về khả năng có thể sở hữu nhà đang dần trở thành điều phổ biến tại Séc.
Séc có tỷ lệ người sống trong nhà thuộc sở hữu của chính mình thấp nhất trong nhóm Visegrád gồm Séc, Slovakia, Ba Lan và Hungary, ở mức 65%. Khoảng 25% người Séc thuê nhà, trong khi cứ 10 người thì có một người sống cùng gia đình hoặc bạn bè.
Tâm lý tiêu cực không chỉ gia tăng về khả năng mua nhà, mà còn về việc liệu sở hữu nhà có thực sự là lựa chọn tốt hay không. Khảo sát cho thấy hiện chỉ 27% người Séc coi vay thế chấp mua nhà là phương án tốt hơn thuê nhà.
Các con số cho thấy rõ nguyên nhân. Vay thế chấp tại Séc có thể khiến khoản thanh toán hằng tháng cao hơn tới 26.000 korun so với tiền thuê cùng một căn hộ. Phân tích được thực hiện cho chương trình podcast Ve Vatě cho thấy tại các thành phố lớn trên khắp Séc như Praha, Brno, Ostrava, Olomouc và Ústí nad Labem, khoản thanh toán cho một hợp đồng vay thế chấp tiêu chuẩn, tương đương 80% giá trị bất động sản và có thời hạn 30 năm, luôn cao hơn tiền thuê nhà.
Trong hoàn cảnh này, sự thay đổi về quan niệm xã hội là điều khó tránh khỏi. Ông Marek Bečička, Giám đốc phụ trách tài sản thực tại Generali Investments, nhận định: “Vấn đề không còn chỉ là người dân cho rằng nhà ở quá đắt. Dữ liệu cho thấy kỳ vọng của họ đang dần thay đổi.”
“Ngày càng có nhiều người không tin tình hình sẽ cải thiện đáng kể trong vài năm tới và bắt đầu điều chỉnh các kế hoạch dài hạn của mình cho phù hợp,” ông giải thích.
Dù vậy, người Séc vẫn chưa từ bỏ giấc mơ sở hữu nhà. Theo khảo sát của Generali Investments, chỉ 2% người đang vay thế chấp cân nhắc bán nhà để chuyển sang thuê nếu lãi suất tiếp tục tăng, mặc dù hơn một nửa thừa nhận họ không đủ khả năng chi trả nếu khoản thanh toán hằng tháng tăng thêm trên 2.000 korun.
Tuy nhiên, bài toán nhà ở không chỉ dừng lại ở việc mua nhà, bởi giá thuê cũng tăng mạnh trong những năm gần đây. Giá thuê căn hộ trung bình tại Séc vào tháng 4/2021 là 242 korun/m², đến tháng 4/2026 đã tăng lên 324 korun/m², tương đương mức tăng 33,9%.
Tình hình tại các thành phố lớn thậm chí còn nghiêm trọng hơn. Ở Praha, giá thuê nhà tăng 64% trong giai đoạn 5 năm này. Dữ liệu mới nhất từ nền tảng bất động sản bezrealitky.cz cho thấy giá nhà riêng và căn hộ cũ hiện bắt đầu ổn định, nhưng tiền thuê vẫn tiếp tục tăng, với mức tăng 8% trong quý III/2026 so với cùng kỳ năm trước.
Chuyện gia đình
Khi cả mua lẫn thuê nhà đều trở nên quá đắt đỏ, ngày càng nhiều người chỉ còn một lựa chọn: tiếp tục sống cùng cha mẹ.
Trên khắp châu Âu, người trẻ đang rời nhà cha mẹ muộn hơn bao giờ hết. Dữ liệu mới nhất của Liên minh châu Âu cho thấy độ tuổi trung bình rời nhà cha mẹ tại Séc là 25,8 vào năm 2025, tăng 1,1 năm so với mức 24,7 tuổi vào năm 2020.
Dù vậy, con số của Séc trong năm 2025 vẫn thấp hơn mức trung bình 26,3 tuổi của EU. Người trẻ rời nhà cha mẹ muộn nhất tại Croatia, với độ tuổi trung bình 31,5; tiếp đến là Hy Lạp và Slovakia với 30,9 tuổi, Tây Ban Nha và Italy với 30,2 tuổi. Độ tuổi rời nhà thấp nhất được ghi nhận tại Phần Lan, ở mức 21,4; Đan Mạch 21,8; Estonia và Litva cùng ở mức 22,7 tuổi.
Trong thời kỳ giá bất động sản tăng mạnh, lý do tiếp tục sống cùng cha mẹ lâu hơn là điều dễ hiểu, đặc biệt với những người có gia đình sinh sống tại các thành phố lớn.
Theo ČSOB, khoảng 59% mức lương trung bình tại Séc trong năm 2025 được dùng để trả tiền thuê nhà. Tỷ lệ này khác nhau giữa các khu vực. Tại Praha, nơi cả lương và giá thuê đều cao hơn, con số là 55%; trong khi tại Ústí nad Labem, nơi tiền thuê thấp hơn đáng kể, tỷ lệ này là 39%.
Điều đó khiến việc tiết kiệm dù chỉ một phần thu nhập cũng trở nên vô cùng khó khăn. Sống cùng cha mẹ giúp người trẻ có cơ hội sử dụng thu nhập hiệu quả hơn, chẳng hạn tiết kiệm hoặc đầu tư, với mục tiêu dài hạn là một ngày nào đó có thể sở hữu nhà riêng.
Tuy nhiên, những lợi ích này phải được cân nhắc với sự thiếu hụt về không gian riêng tư và tính tự lập khi sống cùng cha mẹ. Ngoài ra, thay đổi nhân khẩu học đồng nghĩa mối quan hệ gần gũi với cha mẹ có thể tiếp tục trở thành một yếu tố quan trọng trong giai đoạn sau của cuộc đời.
Tuổi thọ ngày càng tăng khiến nhiều người phải chăm sóc cha mẹ đã nghỉ hưu. Một khảo sát khác của Generali Investments cho thấy gần một nửa số người Séc từ 35 đến 64 tuổi, vừa có con phụ thuộc vừa có ít nhất cha hoặc mẹ trong độ tuổi nghỉ hưu, đang trực tiếp chăm sóc cha mẹ. Trung bình, họ dành 17 giờ mỗi tháng cho công việc này.
Bên cạnh đó, 2/3 số người chăm sóc còn hỗ trợ cha mẹ về tài chính. Khảo sát cũng cho thấy gánh nặng chăm sóc cha mẹ khi về già thường rơi vào phụ nữ nhiều hơn nam giới.
Bà Jana Zelinková, Tổng giám đốc công ty hưu trí Generali, nhận định: “Sự tương trợ giữa các thành viên thuộc nhiều thế hệ trong gia đình là một phần tự nhiên của cuộc sống, nhưng điều đó cũng có cái giá của nó. Đây không chỉ là vấn đề tiền bạc mà còn liên quan đến thời gian và sức lực.”
“Dữ liệu xác nhận việc này ảnh hưởng đến đời sống cá nhân và công việc của phụ nữ nhiều hơn. Đồng thời, 1/4 số người thuộc thế hệ này cũng kỳ vọng con cái sẽ hỗ trợ tài chính cho họ khi về già,” bà cho biết.
(Theo expats)
