Trẻ vị thành niên tại Séc được phép làm những công việc nào?

Từ 14 tuổi, trẻ em tại Cộng hòa Séc có thể làm công việc nhẹ trong kỳ nghỉ hè chính nếu được người đại diện theo pháp luật đồng ý bằng văn bản. Người từ đủ 15 tuổi và đã hoàn thành giáo dục bắt buộc được ký hợp đồng lao động, nhưng vẫn chịu những giới hạn nghiêm ngặt về thời giờ làm việc, ca đêm, sức khỏe và an toàn.

Quy định về lao động vị thành niên tại Séc năm 2026 không còn đơn giản là “chỉ được làm thêm từ 15 tuổi”. Sau bản sửa đổi linh hoạt Bộ luật Lao động, thường được gọi là “flexinovela”, trẻ từ 14 tuổi cũng có thể làm một số công việc nhất định trong kỳ nghỉ hè chính.

Tuy nhiên, pháp luật vẫn đặc biệt chú trọng bảo vệ sức khỏe, việc học và sự an toàn của người trẻ. Các quy định được áp dụng khác nhau tùy người lao động thuộc nhóm dưới 15 tuổi, chưa hoàn thành giáo dục bắt buộc, hay đã đủ 15 tuổi và hoàn tất nghĩa vụ học tập.

Ba nhóm lao động trẻ theo quy định của Séc
Các quy định về công việc dành cho trẻ em và người vị thành niên chủ yếu nằm trong Bộ luật Lao động và Luật Việc làm.

Bộ luật Lao động điều chỉnh các hình thức tuyển dụng thông thường, gồm quan hệ lao động chính thức, thỏa thuận thực hiện công việc (DPP) và thỏa thuận hoạt động lao động (DPČ). Trong khi đó, Luật Việc làm chủ yếu quy định việc cấp phép cho trẻ dưới 15 tuổi tham gia các hoạt động văn hóa, quảng cáo hoặc thể thao.

Về cơ bản, pháp luật phân chia lao động trẻ thành ba nhóm:

Trẻ dưới 15 tuổi, thông thường chỉ được tham gia hoạt động nghệ thuật, văn hóa, quảng cáo hoặc thể thao khi có giấy phép của Văn phòng Lao động.
Trẻ từ 14 tuổi có thể làm công việc nhẹ trong kỳ nghỉ hè chính nếu được người đại diện theo pháp luật đồng ý bằng văn bản.
Người từ đủ 15 tuổi và đã hoàn thành giáo dục bắt buộc có thể tự ký hợp đồng lao động, DPP hoặc DPČ mà không cần sự đồng ý của cha mẹ.
Dù thuộc nhóm nào, người lao động dưới 18 tuổi vẫn được hưởng cơ chế bảo vệ đặc biệt.

Trẻ dưới 15 tuổi được làm việc khi nào?
Đối với trẻ dưới 15 tuổi, việc làm thêm thông thường vẫn không phải là lựa chọn được pháp luật mặc nhiên cho phép. Nhóm này chủ yếu chỉ có thể tham gia một số hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, quảng cáo hoặc thể thao.

Mỗi trường hợp phải được chi nhánh khu vực của Văn phòng Lao động cấp phép riêng cho một trẻ và một hoạt động cụ thể. Trên thực tế, đó có thể là trẻ đóng phim truyền hình, xuất hiện trong quảng cáo, biểu diễn tại nhà hát hoặc tham gia một sự kiện thể thao công cộng.

Pháp luật cũng quy định thời lượng tối đa trong ngày và trong tuần, thời gian nghỉ giữa giờ cũng như thời gian nghỉ ngơi bắt buộc. Vì vậy, đây không phải cơ chế cho phép trẻ tùy ý “thử sức” với mọi loại công việc.

Một ngoại lệ mới áp dụng cho trẻ đã đủ 14 tuổi. Trong kỳ nghỉ hè chính, các em có thể thực hiện công việc nhẹ theo Bộ luật Lao động, dù chưa hoàn thành giáo dục bắt buộc. Điều kiện là công việc không được gây tổn hại đến sức khỏe, việc học hoặc sự phát triển đạo đức, đồng thời phải có sự đồng ý bằng văn bản của người đại diện theo pháp luật.

Những công việc phù hợp có thể gồm hỗ trợ hành chính, giao bưu kiện nhẹ, dọn dẹp, quản lý mạng xã hội, phụ việc tại tiệm bánh ngọt hoặc quán cà phê và làm hoạt náo viên. Tuy nhiên, yếu tố quyết định là công việc đó phải thực sự thuộc nhóm công việc nhẹ loại 1 và không đòi hỏi năng lực sức khỏe đặc biệt.

Từ 15 tuổi có thể ký hợp đồng lao động
Khi đã đủ 15 tuổi và hoàn thành giáo dục bắt buộc, người vị thành niên có thể tự cam kết thực hiện công việc theo hợp đồng lao động, DPP hoặc DPČ.

Dù vậy, người sử dụng lao động chỉ được giao những công việc phù hợp với mức độ phát triển thể chất và trí tuệ của họ, đồng thời phải áp dụng chế độ chăm sóc và bảo vệ cao hơn.

Các công việc phổ biến gồm hỗ trợ hành chính, sắp xếp hàng hóa, dọn dẹp, hỗ trợ tại sự kiện, làm việc thời vụ trong nông nghiệp hoặc thực hiện những nhiệm vụ nhẹ trong ngành dịch vụ ăn uống.

Việc chưa đủ 18 tuổi không đồng nghĩa người lao động đương nhiên bị cấm làm việc tại quầy thu ngân. Tuy nhiên, doanh nghiệp không được ký với họ thỏa thuận chịu trách nhiệm đối với các giá trị được giao quản lý hoặc thỏa thuận chịu trách nhiệm khi làm mất đồ vật được giao. Hai loại thỏa thuận này chỉ có thể được xác lập từ 18 tuổi.

Nói cách khác, người vị thành niên không thể chịu chế độ trách nhiệm tài sản đặc biệt nghiêm ngặt nói trên, nhưng không bị cấm tuyệt đối đối với mọi công việc liên quan đến tiền mặt. Việc có được bố trí công việc hay không phụ thuộc vào nhiệm vụ cụ thể, mức độ rủi ro và khả năng đáp ứng các quy định bảo vệ lao động trẻ.

Giới hạn thời giờ làm việc
Pháp luật Séc đặt ra hai mức giới hạn khác nhau.

Đối với người dưới 15 tuổi hoặc chưa hoàn thành giáo dục bắt buộc:

Mỗi ca không được kéo dài quá 7 giờ.
Tổng thời gian làm việc không được vượt quá 35 giờ mỗi tuần.
Đối với những lao động vị thành niên còn lại:

Thời gian làm việc tối đa là 8 giờ mỗi ngày.
Tổng thời gian làm việc không được vượt quá 40 giờ mỗi tuần.
Nếu một người có nhiều quan hệ lao động cùng lúc, thời gian làm việc tại tất cả nơi sử dụng lao động phải được cộng lại để xác định có vượt quá giới hạn hay không.

Người vị thành niên bị cấm làm thêm giờ và về nguyên tắc cũng không được làm việc ban đêm. Với người dưới 15 tuổi hoặc chưa hoàn thành giáo dục bắt buộc, việc làm trong khoảng từ 20 giờ đến 22 giờ cũng bị cấm.

Ngoại lệ chỉ áp dụng với người trên 16 tuổi. Họ có thể làm việc ban đêm đến 1 giờ sáng nếu điều này cần thiết cho quá trình đào tạo nghề và đáp ứng đầy đủ những điều kiện pháp luật khác.

Không được giao công việc nguy hiểm
Doanh nghiệp không được bố trí lao động vị thành niên làm việc dưới lòng đất hoặc thực hiện những công việc không phù hợp, nguy hiểm, có hại cho sức khỏe, có nguy cơ tai nạn cao hay có thể đe dọa sự an toàn của người khác.

Danh mục công việc cụ thể bị cấm được quy định chi tiết trong văn bản hướng dẫn thi hành.

Tuổi 15 là một cột mốc pháp lý quan trọng tại Séc nhưng không có nghĩa trẻ lập tức trở thành người trưởng thành. Ở độ tuổi này, các em bắt đầu phải có căn cước công dân, có thể làm việc hợp pháp nếu đáp ứng điều kiện và phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi của mình.

Doanh nghiệp phải tổ chức khám sức khỏe
Việc tuyển lao động vị thành niên không chỉ dừng lại ở ký hợp đồng hoặc thỏa thuận. Người sử dụng lao động còn phải hoàn thành nhiều nghĩa vụ bổ sung.

Quan trọng nhất là khám sức khỏe trước khi bắt đầu làm việc. Yêu cầu này áp dụng cả với hợp đồng lao động chính thức, DPP và DPČ. Sau đó, người lao động vị thành niên phải được khám định kỳ ít nhất mỗi năm một lần.

Chế độ đặc biệt này vẫn được duy trì sau những thay đổi năm 2025, dù quy định khám sức khỏe đối với một số lao động làm việc theo thỏa thuận đã được nới lỏng.

Doanh nghiệp còn phải lập danh sách lao động vị thành niên, bảo đảm an toàn và sức khỏe tại nơi làm việc, tổ chức công việc phù hợp với độ tuổi, đồng thời tuân thủ kết luận của bác sĩ. Nếu tuyển trẻ dưới 15 tuổi tham gia hoạt động nghệ thuật, quảng cáo hoặc thể thao, doanh nghiệp còn phải có giấy phép của Văn phòng Lao động.

Trước khi tiếp nhận một lao động trẻ, người sử dụng lao động cần xác định rõ ba vấn đề: người đó có đủ điều kiện thực hiện công việc hay không, công việc có thuộc danh mục bị cấm hay không và thời giờ làm việc đã được sắp xếp đúng quy định chưa. Đây cũng là những vấn đề doanh nghiệp thường mắc sai sót nhất.

Trường hợp một nữ sinh 14 tuổi làm việc tại quán cà phê
Một quán cà phê từng muốn tuyển nữ sinh 14 tuổi chưa hoàn thành giáo dục bắt buộc làm việc trong mùa hè. Ban đầu, quán dự định bố trí em làm các ca thông thường như những nhân viên thời vụ lớn tuổi hơn, gồm cả ca tối đến 21 giờ 30 phút và thỉnh thoảng phục vụ tại những sự kiện có bán đồ uống có cồn.

Cách sắp xếp này không phù hợp với quy định bảo vệ lao động vị thành niên.

Sau khi được rà soát pháp lý, công việc được điều chỉnh để chỉ diễn ra trong kỳ nghỉ hè chính. Nữ sinh chỉ thực hiện các nhiệm vụ hỗ trợ nhẹ thuộc nhóm công việc loại 1, có văn bản đồng ý của phụ huynh, không làm ca tối và không tham gia những hoạt động có thể gây tranh cãi xét theo độ tuổi.

Chủ sử dụng lao động đồng thời tổ chức khám sức khỏe đầu vào và điều chỉnh lịch làm việc để không vượt quá giới hạn dành cho nhóm tuổi này. Sau các thay đổi, công việc làm thêm mới đáp ứng yêu cầu pháp lý và an toàn.

Quy định linh hoạt hơn nhưng vẫn rất nghiêm ngặt
Trong năm 2026, việc sử dụng lao động vị thành niên tại Séc vẫn được kiểm soát chặt chẽ, dù đã linh hoạt hơn trước.

Trẻ dưới 15 tuổi thông thường chỉ được tham gia hoạt động nghệ thuật, quảng cáo hoặc thể thao khi có giấy phép của Văn phòng Lao động. Riêng trẻ từ 14 tuổi có thể làm công việc nhẹ trong kỳ nghỉ hè chính nếu được người đại diện theo pháp luật đồng ý bằng văn bản.

Người từ đủ 15 tuổi và đã hoàn thành giáo dục bắt buộc có thể làm việc theo các hình thức thông thường hơn, nhưng vẫn phải tuân thủ giới hạn nghiêm ngặt về thời giờ làm việc, lệnh cấm làm thêm giờ, phần lớn công việc ban đêm và các hoạt động nguy hiểm.

Trong mọi trường hợp, doanh nghiệp phải chú ý đến khám sức khỏe đầu vào, kiểm tra sức khỏe định kỳ và nghĩa vụ bảo vệ cao hơn đối với người lao động chưa đủ 18 tuổi.

Theo dostupnyadvokat.cz