Từ AI đến lượng tử: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước 'đặt hàng' trí thức Việt tại Nhật Bản

Công nghệ vũ trụ, AI, bán dẫn, lượng tử, đất hiếm, nông nghiệp công nghệ cao sử dụng hydrogen... là những lĩnh vực Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị chuyên gia, trí thức Việt Nam tại Nhật Bản làm cầu nối hợp tác.

Chiều 8-11 (giờ địa phương), trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Nhật Bản, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã gặp gỡ đại diện chuyên gia, trí thức Việt Nam tại Nhật Bản trong các lĩnh vực chiến lược.

Kết nối chuyên gia hai nước trong các lĩnh vực chiến lược

Phát biểu tại cuộc gặp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh thế giới đang bước vào giai đoạn chuyển đổi sâu rộng dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Trong bối cảnh đó, vai trò của cộng đồng trí thức Việt Nam ở nước ngoài càng trở nên quan trọng, đặc biệt tại Nhật Bản, một trong những quốc gia dẫn đầu thế giới về khoa học.

Quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nhật Bản đang phát triển tốt đẹp, thực chất, hiệu quả với sự tin cậy chính trị cao. Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo đang trở thành một trong những trụ cột hợp tác mới của hai nước.

Trên cơ sở đó, ông đề nghị các chuyên gia và trí thức thúc đẩy mở rộng mạng lưới kết nối chuyên gia hai nước, trở thành cầu nối hợp tác trong các lĩnh vực Nhật Bản có thế mạnh và Việt Nam có nhu cầu.

Đó là đổi mới sáng tạo, công nghệ vũ trụ, trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, lượng tử, khoa học biển (kinh tế biển), kỹ thuật số, khai thác và phát triển đất hiếm, công nghệ y học, sinh học tiên tiến, nông nghiệp công nghệ cao sử dụng hydrogen...

Theo TTXVN, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng đề nghị các chuyên gia chia sẻ những kết quả nghiên cứu Việt Nam có thể áp dụng để tăng năng suất lao động.

Thông báo Việt Nam đã ban hành một số nghị quyết, nghị định xác định việc thu hút và phát huy nguồn lực trí thức, chuyên gia người Việt Nam ở nước ngoài là một nhiệm vụ quan trọng, ông mong muốn được lắng nghe khuyến nghị chính sách của các chuyên gia, trí thức về tăng cường kết nối "3 nhà" (Nhà nước - doanh nghiệp - nhà trường).

Mục tiêu là thu hút nhiều hơn các dự án có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao của doanh nghiệp Nhật Bản; thúc đẩy nghiên cứu phát triển, chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực chất lượng cao tại Việt Nam và tăng cường kết nối doanh nghiệp hai nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng đề nghị các chuyên gia cho ý kiến về những điểm nghẽn hiện nay của Việt Nam như thể chế, môi trường đầu tư, cơ sở hạ tầng, chất lượng nguồn nhân lực, năng lực công nghệ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các đại biểu tại cuộc gặp - Ảnh: TTXVN

Từ lưu học sinh đến những nhà khoa học hàng đầu

Báo cáo tại cuộc gặp, Đại sứ Việt Nam tại Nhật Bản Phạm Quang Hiệu cho biết lực lượng chuyên gia, trí thức trong cộng đồng người Việt tại Nhật Bản ngày càng phát triển cả về số lượng và chất lượng.

Nhiều người đến Nhật Bản từ 15 - 20 năm trước, ban đầu là những lưu học sinh mang theo khát vọng được học tập trong một nền khoa học, công nghệ tiên tiến. Qua nhiều năm miệt mài, họ đã trở thành giáo sư, phó giáo sư, trưởng nhóm nghiên cứu, chuyên gia tại những trường đại học, viện nghiên cứu lớn và tập đoàn hàng đầu của Nhật Bản.

Từ chỗ tiếp thu tri thức, nhiều chuyên gia đã trực tiếp dẫn dắt nghiên cứu, đào tạo thế hệ kế tiếp, khẳng định được năng lực, uy tín chuyên môn, làm việc ngang tầm với các đồng nghiệp hàng đầu của Nhật trong lĩnh vực của mình.

Hiện có hơn 260 nhà khoa học người Việt giữ các vị trí giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ; gần 1.000 chuyên gia được Nhật Bản xếp vào nhóm nhà khoa học có trình độ cao. Nhiều người thuộc thế hệ 7X, 8X, có cả phó giáo sư thế hệ 9X, đã tích lũy đủ độ chín về chuyên môn, kinh nghiệm và quan hệ hợp tác, am hiểu cách đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất tại Nhật Bản.

Tại cuộc gặp, các chuyên gia trong các lĩnh vực bán dẫn, AI và lượng tử, robotics, y sinh đã chia sẻ, đề xuất định hướng phát triển công nghệ chiến lược và giới thiệu nhiều sản phẩm, dự án cụ thể đóng góp trực tiếp cho Việt Nam.

Các trí thức bày tỏ sẵn sàng đóng góp cho đất nước theo tinh thần Nghị quyết 57: cùng đào tạo một đội ngũ nghiên cứu mạnh, cùng xây dựng một phòng thí nghiệm, kết nối một chương trình hợp tác giữa trường đại học và doanh nghiệp, cùng nghiên cứu, phát triển một công nghệ, một sản phẩm mà đất nước đang cần.

Tạo điều kiện thuận lợi nhất để kiều bào đồng hành, đồng kiến tạo

Trước đó, cũng trong chiều 8-11, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân Ngô Phương Ly và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã gặp mặt cán bộ, nhân viên các cơ quan đại diện và cộng đồng người Việt Nam tại Nhật Bản.

Theo Đại sứ Phạm Quang Hiệu, cộng đồng hiện có hơn 700.000 người, sinh sống trên cả 47 tỉnh, thành. Các cơ quan đại diện xác định nhiệm vụ cao nhất trong giai đoạn hiện nay là đóng góp thiết thực vào mục tiêu tăng trưởng hai con số, lấy đó làm thước đo hiệu quả ngoại giao kinh tế Việt Nam - Nhật Bản.

Phát biểu tại cuộc gặp mặt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho biết năm 2026 là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030, mở ra giai đoạn phát triển mới.

Việt Nam đang nỗ lực để triển khai các quyết sách lớn về phát triển và rất cần những nhà khoa học, chuyên gia, doanh nhân, trí thức có năng lực và kinh nghiệm quốc tế, không chỉ tri thức, mà còn là công nghệ, phương pháp quản trị và mạng lưới toàn cầu để cùng góp sức phát triển đất nước.

Đánh giá cao những nỗ lực của bà con cộng đồng người Việt Nam tại Nhật Bản thời gian qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chia sẻ Đảng, Nhà nước sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách đồng bộ, thông thoáng, đột phá để người Việt Nam ở nước ngoài tham gia sâu rộng vào đời sống kinh tế - xã hội trong nước, phát huy vai trò đồng hành, đồng kiến tạo trong công cuộc phát triển đất nước.

Người đứng đầu Đảng, Nhà nước yêu cầu các cơ quan đại diện làm sâu sắc, thực chất hơn quan hệ hai nước và triển khai hiệu quả các cam kết cấp cao. Các cơ quan đại diện cũng cần làm tốt công tác cộng đồng, bảo hộ công dân và tuyên truyền để bà con tuân thủ nghiêm pháp luật sở tại.

Với bà con, ông mong muốn cộng đồng người Việt tại Nhật Bản tiếp tục đoàn kết, tương thân tương ái, gìn giữ tiếng Việt trong thế hệ trẻ, chủ động có những đóng góp thiết thực, hiệu quả và trở thành cầu nối hữu nghị hai nước.

Hướng đến thanh niên, sinh viên, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhắn nhủ thế hệ trẻ cần tận dụng tốt cơ hội học tập, nghiên cứu, làm việc tại Nhật Bản để làm chủ khoa học, công nghệ và tri thức tiên tiến của thế giới; không ngừng vươn lên bằng tri thức, bản lĩnh, khát vọng cống hiến cho quê hương đất nước.

Nhân dịp này, tại cuộc gặp, bà Ngô Phương Ly, Phu nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, đã trao tặng tủ sách tiếng Việt cho cộng đồng người Việt Nam tại Nhật Bản.

* Một số hình ảnh Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và Phu nhân gặp kiều bào

Tiết mục biểu diễn chào mừng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH

Đại diện kiều bào phát biểu tại cuộc gặp - Ảnh: NGUYỄN KHÁNH

(Theo Tuổi Trẻ)