Bầu cử giữa kỳ Mỹ: 'Làn sóng xanh' đe dọa 2 năm cuối nhiệm kỳ ông Trump?
Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ sẽ diễn ra vào ngày 3-11 (giờ địa phương) với lợi thế đang nghiêng về phe Dân chủ.
Nếu “làn sóng xanh” chính thức tràn qua Quốc hội Mỹ, những tác động của nó sẽ định hình lại sâu sắc phần còn lại của nhiệm kỳ Tổng thống Donald Trump, và để lại tác động lâu dài cho hệ thống chính trị Mỹ trong nhiều năm sau đó.
"Làn sóng xanh" có thể lan rộng tới đâu?
Theo báo The Guardian, ông Trump đang bước vào kỳ bầu cử với tỉ lệ ủng hộ thấp nhất so với bất kỳ tổng thống nào trước bầu cử giữa kỳ, kể từ khi Đảng Dân chủ dưới thời Tổng thống Harry Truman thất bại 80 năm trước.
Theo mô hình dự báo từ Silver Bulletin, xác suất để Đảng Dân chủ giành lại Hạ viện lên tới 96,4%.
Trong khi đó, Cook Political Report, tổ chức uy tín chuyên đánh giá các cuộc đua, dự đoán mục tiêu giành lại từ 7-14 ghế hoàn toàn nằm trong tầm tay của Đảng Dân chủ, nhờ vào một lượng lớn các ghế do Đảng Cộng hòa nắm giữ mà phe Dân chủ đang có lợi thế hoặc ít nhất là cơ hội ngang ngửa.
Tổ chức này nhận định kịch bản “có khả năng xảy ra nhất” tại thời điểm này là Đảng Dân chủ sẽ giành thêm từ 12-25 ghế, khi đó họ sẽ nắm 227-240 ghế tại Hạ viện, theo New York Magazine.
Về phía Thượng viện, ban đầu bản đồ bầu cử được đánh giá là vô cùng thuận lợi cho Đảng Cộng hòa khi họ nắm giữ 22 trong tổng số 35 ghế tranh cử lần này, theo Financial Times.
Tuy nhiên làn sóng bất mãn với ông Trump đã đẩy cuộc đua lan sang những “bang đỏ”, vốn là các thành trì kiên cố nhất của phe Cộng hòa.
Tính đến ngày 2-11 (giờ Mỹ), dữ liệu giao dịch trên thị trường dự đoán chỉ ra xác suất phe Dân chủ giành quyền kiểm soát Thượng viện đã lên tới 74%, mức cao kỷ lục trên nền tảng này, theo kênh CNBC.
Đặc biệt, tỉ lệ này gia tăng sau khi tờ New York Times phối hợp với Đại học Siena công bố cuộc thăm dò cuối tuần qua cho thấy đảng Dân chủ đang dẫn đầu tại nhiều bang chiến trường, mở rộng đáng kể con đường tiến tới đa số tại Thượng viện.
Kịch bản Quốc hội Mỹ "đổi màu"
“Làn sóng xanh” không chỉ tác động đến quyền lực của ông Trump, mà còn đẩy cả hai đảng vào một giai đoạn tái định hình sâu sắc trước thềm cuộc bầu cử Tổng thống 2028.
Các ghế tại Hạ viện được tranh cử hai năm một lần, còn chức tổng thống được bầu chọn bốn năm một lần. Tuy nhiên, một thượng nghị sĩ lại nắm giữ nhiệm kỳ ít nhất là sáu năm.
Do đó, những người được bầu vào năm nay sẽ tiếp tục tại nhiệm trong suốt nhiệm kỳ đầu tiên của người kế nhiệm Tổng thống Trump.
Đối với Đảng Cộng hòa, thất bại tại các bang đỏ truyền thống sẽ đẩy nhanh cuộc đua tìm kiếm người thừa kế phong trào MAGA.
Trong khi đó, chiến thắng trong cuộc bầu cử giữa kỳ là một sự giải tỏa, nhưng cũng là bài kiểm tra cam go với phe Dân chủ.
Ông John Neffinger, cựu giám đốc truyền thông của Ủy ban Quốc gia Đảng Dân chủ (DNC), cho rằng nếu “làn sóng xanh” thật sự tràn vào Quốc hội, Đảng Dân chủ sẽ phải gánh chịu nhiều lời chỉ trích hơn so với hiện tại, nhưng lại không có đủ quyền lực thực sự để giải quyết tình hình.
Đảng Dân chủ phải chứng minh họ có thể đưa ra một chương trình nghị sự thực tiễn, hướng về người lao động thay vì sa lầy vào các tranh cãi nội bộ.
Tuy nhiên, Tổng thống Trump vẫn sẽ nắm giữ quyền hành pháp dù cục diện Quốc hội chuyển biến ra sao.
“Đến năm 2028, đảng nào có thể thuyết phục được cử tri rằng họ thực sự nghiêm túc trong việc gạt bỏ các ưu tiên ít được ủng hộ sang một bên để tập trung hoàn toàn vào người lao động sẽ có cơ hội chiến thắng cao nhất”, ông Neffinger nhấn mạnh.
Bên cạnh những tác động lâu dài, hệ quả tức thì nhất của kịch bản Quốc hội đổi màu là sự đóng băng gần như toàn bộ chương trình nghị sự nội địa của Tổng thống Trump.
Cựu chủ tịch Ủy ban Quốc gia Đảng Cộng hòa Michael Steele dự báo một Hạ viện do Đảng Dân chủ kiểm soát sẽ ngay lập tức siết lại ngân sách liên bang.
Điều này đồng nghĩa rằng Quốc hội sẽ đóng băng ngân sách dành cho các dự án mang dấu ấn cá nhân của Tổng thống Trump và khôi phục quyền giám sát nghiêm ngặt đối với các cơ quan hành pháp.
(Theo Tuổi Trẻ)
