Ngân hàng Quốc gia CH Séc (ČNB) trong cuộc họp chính sách tiền tệ vào thứ Năm tới sẽ đứng trước lựa chọn giữ nguyên lãi suất cơ bản ở mức 3,5% hoặc nâng thêm 0,25 điểm phần trăm lên 3,75%. Dù lạm phát tháng 5 đã chậm lại, giới phân tích cho rằng áp lực tăng giá trong lĩnh vực dịch vụ, đà tăng lương mạnh và bất ổn địa chính trị vẫn đang củng cố khả năng ngân hàng trung ương quay lại xu hướng thắt chặt tiền tệ.

Hội đồng Ngân hàng của ČNB trong phiên họp vào thứ Năm tới sẽ phải quyết định giữa hai phương án: giữ nguyên lãi suất cơ bản ở mức 3,5%, nơi mức này đã được duy trì từ tháng 5 năm ngoái, hoặc tăng thêm 0,25 điểm phần trăm lên 3,75%.

Nếu chỉ vài tuần trước, phần lớn thị trường vẫn nghiêng về kịch bản giữ nguyên lãi suất, thì nay sự kết hợp giữa các yếu tố trong nước và quốc tế đã khiến khả năng siết chặt chính sách tiền tệ được đánh giá cao hơn đáng kể.

Thống đốc ČNB thừa nhận khả năng tăng lãi suất trong tháng 6
Phát biểu với Bloomberg vào tuần trước, Thống đốc Aleš Michl cho biết Hội đồng ČNB đang nghiêm túc cân nhắc khả năng tăng lãi suất.

“Việc điều chỉnh lãi suất trong tháng 6 hiện là một khả năng thực tế,” ông nói.

Theo các chuyên gia kinh tế, áp lực lạm phát tại CH Séc đã gia tăng ở nhiều mặt và không thể bị ngân hàng trung ương phớt lờ. Ngoài các rủi ro địa chính trị tại Trung Đông, giới phân tích đặc biệt cảnh báo về: tốc độ tăng lương nhanh; chi phí dịch vụ và nhà ở tiếp tục leo thang cùng hoạt động tín dụng mạnh trong nền kinh tế. Lạm phát giảm, nhưng chưa thể yên tâm. Dù lạm phát theo năm tại CH Séc trong tháng 5 đã giảm xuống còn 2,1%, từ mức 2,5% của tháng 4 và hiện khá gần với mục tiêu 2% của ČNB, các nhà phân tích cảnh báo không nên quá lạc quan.

Theo họ, sự chậm lại của lạm phát chủ yếu đến từ việc giá thực phẩm giảm, trong khi các yếu tố gây áp lực tăng giá nêu trên vẫn còn rất mạnh.

Giám đốc bộ phận tiền tệ của ČNB Petr Sklenář cũng nhận định rằng hiệu ứng tích cực từ việc thực phẩm rẻ hơn nhiều khả năng sẽ suy yếu dần trong thời gian tới.

Dịch vụ và lương tăng mạnh là yếu tố then chốt
Phần lớn giới phân tích hiện dự báo ČNB sẽ nâng lãi suất trong phiên họp sắp tới.

Theo chuyên gia kinh tế trưởng của ČSOB, ông Jan Bureš, sự thay đổi trong tâm lý của Hội đồng ČNB không chỉ đến từ nguy cơ gián đoạn tại eo biển Hormuz và triển vọng chi phí năng lượng tăng trong mùa đông tới.

“Lập luận quan trọng nhất là đà tăng lương rất mạnh gần đây cùng với lạm phát kéo dài trong lĩnh vực dịch vụ. Chính sự kết hợp giữa nền tảng lạm phát nội địa vẫn còn cao và nguy cơ Hormuz bị phong tỏa đã làm thay đổi quan điểm trong Hội đồng ngân hàng,” ông Bureš phân tích.

Hiện giá dịch vụ tại Séc vẫn tăng quanh mức 5%/năm – mức được xem là khó kiểm soát hơn so với lạm phát hàng hóa.

Rủi ro từ Trung Đông từng đẩy giá dầu tăng mạnh
Việc gián đoạn hoạt động tại eo biển Hormuz, nơi trung chuyển một phần đáng kể nguồn cung dầu của thế giới, trước đó đã đẩy giá dầu Brent vượt ngưỡng 100 USD/thùng.

Tuy nhiên, thỏa thuận mới được công bố giữa Mỹ và Iran về việc từng bước khôi phục lưu thông qua tuyến đường này đã phần nào làm dịu căng thẳng. Đến ngày thứ Ba, giá dầu đã giảm xuống còn khoảng 80 USD/thùng.

Theo giới chuyên gia, diễn biến này có thể giúp giảm bớt sức ép cho nền kinh tế Séc.

Chuyên gia kinh tế trưởng của Banka Creditas, ông Petr Dufek, cho biết dù lạm phát sản xuất tại Séc trong tháng 5 vẫn tăng, nhưng tình hình đang bắt đầu ổn định hơn.

“Nếu tình hình ở Vịnh Ba Tư thực sự tiếp tục hạ nhiệt, làn sóng lạm phát nhỏ này cũng có thể dần biến mất,” ông nhận định.

Một số tín hiệu trái chiều từ giá sản xuất
Theo số liệu mới nhất:

Giá công nghiệp tại Séc trong tháng 5 tăng 1,5% so với cùng kỳ năm trước, nhưng giảm 0,1% so với tháng trước
Trong lĩnh vực xây dựng, giá nhân công tăng 3,5% theo năm
Ngược lại, giá nông sản tiếp tục giảm mạnh hơn, với mức giảm theo năm lên tới 13,2%
Điều này cho thấy nông nghiệp hiện vẫn là một trong những yếu tố có tác dụng kiềm chế lạm phát.

Thị trường đã bắt đầu tính đến khả năng tăng lãi suất
Theo chuyên gia kinh tế của Komerční banka, ông Martin Gürtler, các thị trường tài chính gần như đã định giá trước khả năng ČNB nâng lãi suất.

Đồng koruna Séc hiện vẫn giữ ở mức mạnh, dưới 24,20 Kč đổi 1 euro – một tín hiệu tích cực với những người chuẩn bị đi du lịch nước ngoài trong mùa hè này.

Tuy nhiên, nếu ČNB gây bất ngờ và quyết định không tăng lãi suất, đồng koruna có thể sẽ mất giá.

Sức ép chính trị gia tăng, nhưng các ngân hàng trung ương vẫn thận trọng
Cuộc tranh luận về lãi suất tại ČNB – cơ quan độc lập chịu trách nhiệm ổn định giá cả – cũng đang trở nên phức tạp hơn bởi áp lực từ giới chính trị.

Thủ tướng Andrej Babiš (ANO) đã kêu gọi ngân hàng trung ương giảm lãi suất, với lập luận rằng lãi suất tại CH Séc nên tiến gần hơn với mức thấp hơn ở khu vực đồng euro.

Tuy nhiên, phần lớn giới phân tích nhận định trong bối cảnh hiện nay, xu hướng toàn cầu vẫn nghiêng nhiều hơn về thận trọng và kiểm soát lạm phát.

Tuần trước, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đã nâng lãi suất cơ bản thêm 0,25 điểm phần trăm, lên 2,25%.

Ngày thứ Ba, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản cũng tăng lãi suất lên 1%, mức cao nhất kể từ năm 1995.

Trong khi đó, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) được dự báo sẽ giữ nguyên lãi suất, dù vẫn không hoàn toàn loại trừ khả năng tiếp tục siết chặt chính sách tiền tệ.

ČNB muốn phát đi tín hiệu kiềm chế lạm phát
Theo giới phân tích, ČNB đang muốn phát đi một thông điệp rõ ràng rằng họ sẵn sàng tiếp tục chống lạm phát, nhưng đồng thời cũng không muốn gây áp lực quá mạnh lên nền kinh tế trong bối cảnh các cú sốc giá từ bên ngoài đang có dấu hiệu dịu lại.

Hiện ČNB dự báo lạm phát trung bình cả năm nay sẽ ở khoảng 2,2%, trong khi hồi tháng 2 – trước khi xung đột với Iran bùng phát – mức dự báo mới chỉ là 1,6%.

Theo dự báo tháng 4 của Bộ Tài chính Séc, lạm phát trung bình năm nay sẽ đạt 2,5%, còn năm tới giá tiêu dùng dự kiến tăng 2,8%.

Mục tiêu của ČNB là giữ lạm phát ở mức 2%. Phần lớn giới phân tích hiện cho rằng ngân hàng trung ương có thể sẽ tăng lãi suất một hoặc hai lần trong năm nay.

Việc tăng lãi suất, nếu diễn ra, sẽ có tác dụng làm nguội nhu cầu trong nền kinh tế: chi phí vay vốn tăng lên, doanh nghiệp giảm đầu tư, người dân hạn chế chi tiêu, từ đó làm giảm dư địa tăng giá của các doanh nghiệp.

Theo Novinky