Praha – Tình trạng sử dụng rượu bia đang gia tăng trong nhóm trẻ em và thanh thiếu niên thường xuyên lui tới các trung tâm hỗ trợ “ngưỡng thấp” (nízkoprahová centra). Theo khảo sát, 3/4 số nhân viên tại các cơ sở này cho biết họ thường gặp những thiếu niên uống rượu bia thường xuyên. Trong ba tháng gần đây, gần 1/5 số khách hàng là trẻ em dưới 15 tuổi đã sử dụng đồ uống có cồn.

Đây là kết quả khảo sát do Hiệp hội Streetwork CH Séc (ČAS) thực hiện với nhân viên của 61 cơ sở dành cho trẻ em và thanh thiếu niên cùng 4 chương trình can thiệp lưu động. Kết quả đã được ČAS cung cấp cho hãng thông tấn ČTK.

“Dù mức độ ưa chuộng rượu bia trong giới trẻ những năm gần đây có phần giảm nhẹ, hiện chúng tôi ghi nhận xu hướng gia tăng sử dụng đồ uống có cồn ở người chưa thành niên. Tình trạng lạm dụng rượu bia tại Cộng hòa Séc từ lâu vẫn là vấn đề bị đánh giá thấp. Sự chú ý của công chúng thường hướng đến những chất gây nghiện ‘hấp dẫn’ hơn về mặt truyền thông, trong khi trên thực tế mức độ tàn phá do chúng gây ra lại thấp hơn so với rượu bia xét trên quy mô tác hại,” hiệp hội nêu rõ.

Theo Khảo sát học đường châu Âu ESPAD, tỷ lệ học sinh có trải nghiệm với rượu bia tăng liên tục cho đến năm 2011. Khi đó, 4/5 số thanh thiếu niên 16 tuổi cho biết đã uống rượu bia trong tháng gần nhất, và hơn 1/5 từng say trong cùng khoảng thời gian. Số trường hợp say xỉn giảm dần đến năm 2015, nhưng từ đó đến nay lại có xu hướng tăng trở lại. Năm 2024, 17% số thanh thiếu niên 16 tuổi cho biết đã say trong tháng gần nhất, còn 56% đã uống rượu bia.

Khảo sát cho thấy 3/4 số nhân viên thường xuyên tiếp xúc với thanh thiếu niên dưới 17 tuổi có thói quen uống rượu bia định kỳ. Trong ba tháng gần đây, gần 1/5 trẻ em dưới 15 tuổi đến các trung tâm ngưỡng thấp đã sử dụng đồ uống có cồn. Tại 1/3 số cơ sở được hỏi, hơn một nửa số khách hàng chưa thành niên được ghi nhận là uống rượu bia thường xuyên.

Theo bà Martina Zikmundová, Giám đốc Hiệp hội Streetwork CH Séc, rượu bia đã trở thành một yếu tố “bình thường hóa” trong xã hội Séc và hiện diện trong đời sống sinh hoạt hàng ngày ở cả nông thôn lẫn thành thị. Trẻ em từ nhỏ đã chứng kiến việc người lớn uống rượu trong gia đình, trong khi hành vi này thường bị xem nhẹ. Bà cũng cho biết tổ chức này ghi nhận xu hướng đáng lo ngại là ngay cả trẻ nhỏ cũng có thể dễ dàng mua được rượu bia tại cửa hàng và các điểm kinh doanh khác.

Trẻ em và thanh thiếu niên thường uống theo nhóm, ngoài trời hoặc tại nhà của ai đó. Các em có thể dễ dàng mua rượu bia tại các cửa hàng tiện lợi nhỏ, hoặc nhờ người lớn quen biết mua hộ. Phần lớn việc uống rượu bia diễn ra vào cuối tuần, song một số trường hợp còn uống cả trong tuần.

Nguyên nhân chủ yếu được ghi nhận là nhu cầu hòa nhập với bạn bè, thiếu lựa chọn để sử dụng thời gian rảnh một cách tích cực, hoàn cảnh gia đình khó khăn, vấn đề trong các mối quan hệ hoặc áp lực học đường. Theo nhân viên các cơ sở, nhiều trẻ tìm đến rượu bia như một cách đối phó với căng thẳng, lo âu và cô đơn.

Ở một bộ phận trẻ em và thanh thiếu niên, việc uống rượu bia đã ảnh hưởng đến việc học, các mối quan hệ và sức khỏe. Một số em gặp vấn đề trong việc kiểm soát lượng rượu bia tiêu thụ. Những người tham gia khảo sát cũng đề cập đến các trường hợp ngộ độc rượu, hành vi hung hăng, đánh nhau, phá hoại tài sản và cả xâm hại tình dục.

3/4 số cơ sở cho biết giới trẻ thường kết hợp rượu bia với nước tăng lực hoặc các chất tổng hợp. Các chất này được tiếp cận thông qua bạn bè, trong trường học hoặc tại các cửa hàng tiện lợi. Theo một số nhân viên xã hội, việc sử dụng kratom đang có dấu hiệu giảm. 1/4 số người được hỏi cho biết mức tiêu thụ kratom trong nhóm khách hàng của họ đã đi xuống.

Theo ČAS, cần có các biện pháp siết chặt quản lý đối với rượu bia, tăng cường công tác phòng ngừa, đồng thời bảo đảm sự phối hợp liên ngành trong quá trình xây dựng chính sách. Các chuyên gia lo ngại rằng sự phối hợp này có thể suy yếu sau những thay đổi trong chính sách phòng, chống ma túy do chính phủ thực hiện. Hiện nay, giới chức vẫn chưa đạt được đồng thuận về các biện pháp cụ thể nhằm hạn chế tình trạng uống rượu bia.

Nguồn ČTK