Ngân sách không đủ, các trường đại học Séc có thể phải giảm chỉ tiêu tuyển sinh

“Trong năm 2027, chúng tôi vẫn có thể xoay xở với nguồn kinh phí hiện có, nhưng sẽ phải giảm số lượng sinh viên trúng tuyển.” Đại diện lãnh đạo các trường đại học Séc đã thống nhất nhận định này tại cuộc họp của Hội nghị Hiệu trưởng Séc hôm 2/10.

Trong khi các trường đại học công lập năm nay tiếp nhận khoảng 70.000 sinh viên năm nhất, số người trúng tuyển trong kỳ tuyển sinh năm 2027 có thể chỉ còn khoảng 59.000 người. Nguyên nhân là Chính phủ của Thủ tướng Andrej Babiš (ANO) phân bổ 35,9 tỷ korun cho các trường đại học trong ngân sách năm tới, thấp hơn năm nay khoảng 293 triệu korun.

“Việc cắt giảm chủ yếu sẽ ảnh hưởng đến những ngành có chi phí đào tạo cao như kỹ thuật và khoa học tự nhiên”, ông Milan Pospíšil, Chủ tịch Hội nghị Hiệu trưởng Séc kiêm Hiệu trưởng Đại học Hóa học và Công nghệ Praha, bày tỏ lo ngại.

Theo các hiệu trưởng, những ngành có thể bị ảnh hưởng gồm nha khoa, năng lượng hạt nhân, công nghệ bán dẫn, cũng như luật và công tác xã hội.

Sau khi tiếp nhận khoảng 70.000 sinh viên trong năm nay, các trường có thể phải giảm số trúng tuyển xuống còn 59.000 ngay trong năm tới.

Các trường buộc phải hạn chế tuyển sinh sau khi chính phủ không đáp ứng đề nghị tăng thêm 3 tỷ korun cho giáo dục đại học vào năm 2027, thậm chí còn phân bổ ít hơn năm nay 293 triệu korun.

Bộ trưởng Giáo dục Robert Plaga (ANO), cho biết khoản kinh phí tính theo đầu sinh viên sẽ được tăng thêm 1 tỷ korun mỗi năm trong các năm 2027, 2028 và 2029. Tuy nhiên, ông Pospíšil cho rằng các trường cần được bổ sung ít nhất 3 tỷ korun mỗi năm.

Lo ngại giảng viên giỏi rời trường

Do thiếu kinh phí, các trường lo ngại những chuyên gia đảm nhiệm công tác giảng dạy sẽ chuyển sang khu vực khác. Mức lương của giảng viên đại học hiện đã rất thấp và dự kiến tiếp tục tụt hậu so với mặt bằng thu nhập chung trong nền kinh tế.

“Chỉ cần nhìn vào những ngành có mức lương trung bình cao hơn là có thể thấy chuyên gia sẽ rời trường để đến đó trước tiên”, ông Miroslav Lávička, Hiệu trưởng Đại học Tây Bohemia tại Plzeň, cảnh báo.

Từ thực tế tại Đại học Hóa học và Công nghệ Praha, ông Pospíšil bổ sung: “Thu nhập của những chuyên gia công nghệ hàng đầu trong ngành công nghiệp cao hơn rất nhiều so với mức mà các trường đại học có thể chi trả.”

Dù vậy, lãnh đạo các trường cam kết vẫn duy trì hoạt động giảng dạy và chất lượng đào tạo trong năm học tới, nhằm bảo đảm quyền lợi của sinh viên hiện tại. Tuy nhiên, những học sinh trung học chuẩn bị vào đại học trong vài năm tới sẽ là nhóm chịu tác động trực tiếp.

“Đây là vấn đề của toàn xã hội, ảnh hưởng đến cử tri của cả chính phủ lẫn phe đối lập. Chúng tôi muốn các gia đình Séc hiểu điều này, đặc biệt là những gia đình hiện có con đang học năm thứ hai, thứ ba hoặc năm cuối trung học. Chúng tôi đấu tranh để tăng ngân sách đại học chính là vì họ”, ông Lávička nói.

Ông cũng nhấn mạnh rằng những năm tới sẽ có các lứa học sinh đông bước vào kỳ thi tốt nghiệp trung học.

Lứa học sinh đông nhưng cơ hội vào đại học giảm

Năm 2026, khoảng 80.600 học sinh tham dự kỳ thi tốt nghiệp trung học. Vào mùa xuân năm tới, con số này dự kiến tăng thêm khoảng 4.000 người, nhưng các trường đại học sẽ không đủ khả năng tiếp nhận.

Trong khi đó, Séc hiện đã tụt hậu về tỷ lệ dân số có trình độ đại học. Trong nhóm tuổi 25-34, chỉ 33% có bằng đại học, thấp hơn khoảng 10 điểm phần trăm so với mức trung bình của Liên minh châu Âu.

(Theo Novinky)