Mức lương tối thiểu tại CH Séc trong năm ngoái không đủ để trang trải các nhu cầu sinh hoạt cơ bản và chi phí nhà ở thuê. Theo quy mô nơi cư trú, khoản thu nhập này lẽ ra phải cao hơn từ 7% đến 24%, tương đương khoảng 1.250 đến 4.280 korun, mới đủ đáp ứng các chi phí thiết yếu. Đây là kết quả từ báo cáo đánh giá mức độ phù hợp của lương tối thiểu do Viện Nghiên cứu Lao động và Xã hội (RILSA) thực hiện.

Cơ quan này lần đầu tiến hành đánh giá cách đây hai năm. Kết quả hiện nay cho thấy mức độ phù hợp của lương tối thiểu đã phần nào được cải thiện. Năm ngoái, lương thô tối thiểu ở mức 20.800 korun/tháng, tương đương 42,2% mức lương trung bình trước thuế. Lương sạch là 17.837 korun. Chính phủ sẽ quyết định vào thứ Hai tới về công thức tăng lương tối thiểu trong hai năm tiếp theo.

Các chuyên gia đã xem xét sức mua của lương tối thiểu trong tương quan với chi phí sinh hoạt, mặt bằng tiền lương, tốc độ tăng lương và năng suất lao động. Các tiêu chí được xây dựng dựa trên chỉ thị của Liên minh châu Âu về mức lương tối thiểu phù hợp, trong đó khuyến nghị mức sàn nên tương đương 60% lương trung vị trước thuế hoặc 50% lương trung bình trước thuế.

Tại CH Séc, lương tối thiểu trong những năm gần đây được điều chỉnh tăng tự động. Từ tháng 1 năm nay, mức này đạt 43,4% lương trung bình, tương ứng 22.400 korun. Đến năm 2029, tỷ lệ này dự kiến sẽ tăng lên 47%. Trong khi đó, mức sống tối thiểu đối với một người trưởng thành sống một mình hiện là 4.860 korun và sẽ tăng lên 5.000 korun từ tháng 10.

Theo phân tích, kết quả đánh giá mức độ phù hợp của lương tối thiểu là trái chiều. Mức lương này đã cải thiện nếu so với chuẩn sống tối thiểu và nhờ tiến gần hơn tới ngưỡng 47% lương trung bình đã được đặt ra. Tuy nhiên, xét về khả năng chi trả chi phí sinh hoạt có bao gồm nhà ở, mức độ đáp ứng khuyến nghị của EU cũng như sự tương xứng với năng suất lao động, lương tối thiểu vẫn chưa đạt ngưỡng có thể được coi là phù hợp.

Năm ngoái, lương tối thiểu trước thuế tương đương 4,3 lần mức sống tối thiểu, còn lương sạch tương đương 3,7 lần. Tuy nhiên, ngay cả khi tính thêm mức chuẩn chi phí nhà ở dùng để xác định trợ cấp, thu nhập tối thiểu này vẫn không đủ để trang trải các khoản chi tiêu cơ bản đối với người thuê nhà.

“Để có thể chi trả đầy đủ, lương tối thiểu thực nhận cần được tăng thêm khoảng 7% đến 24%,” các tác giả báo cáo nêu rõ. Theo họ, dù các chỉ số đã được cải thiện so với lần đánh giá trước, nguyên nhân chủ yếu không phải do mức sống cao hơn hay nhà ở dễ tiếp cận hơn, mà phần lớn đến từ việc mức sống tối thiểu không được điều chỉnh tăng và phương pháp tính chuẩn chi phí nhà ở được thay đổi.

Trong giai đoạn từ năm 2016 đến năm ngoái, ngoại trừ năm dịch Covid-19 2021, lương tối thiểu tăng nhanh hơn cả lương trung bình và lương trung vị. Năm ngoái, mức tăng của lương tối thiểu cũng vượt tốc độ tăng giá cả. Lương sạch từ lương tối thiểu đã đạt 46,1% mức lương sạch trung bình - mức cao nhất từ trước đến nay.

Theo báo cáo, cơ chế điều chỉnh tăng lương tối thiểu tự động hiện nay nhìn chung đang phát huy hiệu quả. Việc nâng lương tối thiểu trong những năm qua không dẫn đến gia tăng thất nghiệp. Dù lương tối thiểu tăng nhanh hơn năng suất lao động, nó vẫn còn thấp hơn mức năng suất này. Các tác giả vì vậy cho rằng vẫn còn “một khoảng nhất định” để tiếp tục tăng thêm.

Phân tích cũng cho thấy CH Séc có tỷ lệ người lao động hưởng thu nhập thấp ở mức cao, đặc biệt là phụ nữ. Trong dài hạn, nước này luôn nằm trên mức trung bình của các quốc gia OECD về chỉ số này. Trong Liên minh châu Âu, có 22 trên 27 nước quy định lương tối thiểu bằng luật, và mức của CH Séc hiện đứng thứ 17.

Chính phủ dự kiến vào thứ Hai sẽ thông qua công thức tăng lương tối thiểu cho hai năm tới. Từ tháng 1 năm sau, mức lương tối thiểu được đề xuất nâng lên 44,6% lương trung bình, tương ứng 24.900 korun mỗi tháng.

(Theo ČTK)