Brno – Các cơ sở cung cấp dịch vụ y tế không được chuyển thông tin về những bệnh nhân từ chối tiêm chủng bắt buộc cho các trạm vệ sinh dịch tễ cấp vùng nếu chưa đáp ứng đủ các điều kiện theo luật định. Theo phán quyết mới nhất của Tòa Hành chính Tối cao Cộng hòa Séc (NSS), ngay cả việc trạm vệ sinh dịch tễ không chính thức đề nghị qua điện thoại cũng không đủ căn cứ để phá vỡ nghĩa vụ bảo mật thông tin y tế.

Khởi nguồn vụ tranh chấp giữa các cơ quan chức năng và Bệnh viện Đại học Olomouc là trường hợp một trẻ em bị thương tại sở thú, trong đó người đại diện hợp pháp đã từ chối tiêm vaccine phòng uốn ván cho em.

Tòa án nhấn mạnh rằng việc bảo vệ dữ liệu về tình trạng sức khỏe là một phần của quyền riêng tư. Vì vậy, các ngoại lệ đối với nghĩa vụ giữ bí mật phải được diễn giải một cách chặt chẽ. NSS nêu rõ: “Điều đó có nghĩa là yêu cầu cung cấp những thông tin này về nguyên tắc phải được thể hiện bằng văn bản, để có thể chứng minh lại về sau.”

Đồng thời, NSS cũng cho biết pháp luật cho phép các trạm vệ sinh dịch tễ tiếp cận thông tin tiêm chủng mà không cần sự đồng ý của bệnh nhân, nhưng chỉ thông qua các thủ tục được luật định, chẳng hạn như trên cơ sở yêu cầu hợp lệ, trong quá trình thực hiện giám sát y tế công cộng của nhà nước hoặc khi tiến hành điều tra dịch tễ học. Theo tòa, nghĩa vụ hợp tác chung giữa các cơ sở y tế và cơ quan bảo vệ sức khỏe cộng đồng, cũng như các trao đổi không chính thức qua điện thoại, là không đủ để vượt qua rào cản bảo mật. Trong mọi trường hợp, phải xác định rõ ai yêu cầu thông tin, vì lý do gì và dựa trên quy định pháp luật nào.

NSS khẳng định: “Cách diễn giải ngược lại sẽ làm suy yếu một cách không tương xứng việc bảo vệ tính bảo mật của hồ sơ y tế, làm mờ ranh giới trong việc thực thi quyền lực công và rốt cuộc sẽ trái với nguyên tắc pháp quyền. Việc tiếp cận hồ sơ y tế là sự can thiệp nghiêm trọng vào đời sống riêng tư của bệnh nhân, vì vậy phải dựa trên thẩm quyền pháp lý cụ thể và được thực hiện đúng trong phạm vi mục đích của thẩm quyền đó, chứ không thể chỉ dựa vào sự phối hợp thực tế hay một yêu cầu không chính thức.”

Vụ việc xảy ra vào mùa hè năm 2021, khi một em nhỏ bị ngã tại sở thú và bị rách sâu. Trong quá trình điều trị tại bệnh viện, bác sĩ phát hiện em chưa được tiêm phòng uốn ván. Người đại diện hợp pháp của em đã từ chối tiêm vaccine. Sau khi tham vấn qua điện thoại, bệnh viện đã chuyển cho trạm vệ sinh dịch tễ cấp vùng bản cam kết từ chối điều trị, kèm theo dữ liệu cá nhân của bệnh nhi và thông tin tóm tắt về tình trạng sức khỏe.

Theo chính quyền vùng Olomouc, hành động này khiến bệnh viện phạm lỗi vi phạm hành chính. Luật về dịch vụ y tế quy định rõ nghĩa vụ giữ bí mật, theo đó nhà cung cấp dịch vụ y tế phải bảo mật mọi thông tin mà họ biết được trong quá trình cung cấp dịch vụ khám chữa bệnh.

Theo chính quyền vùng và Bộ Y tế, nghĩa vụ bảo mật chỉ có thể bị phá vỡ trong những trường hợp được quy định cụ thể, nhưng không có ngoại lệ pháp lý nào áp dụng cho tình huống nêu trên. Tuy nhiên, Tòa án vùng Olomouc trước đó đã hủy quyết định của các cơ quan này và cho rằng bệnh viện hành động đúng. Theo tòa cấp vùng, để cơ quan vệ sinh dịch tễ thực hiện nhiệm vụ trong lĩnh vực phòng ngừa bệnh truyền nhiễm, họ cần có các công cụ để thu thập thông tin cần thiết, bao gồm cả dữ liệu về tiêm chủng bắt buộc.

Bộ Y tế sau đó đã đệ đơn kháng nghị giám đốc thẩm. Trên cơ sở này, NSS đã hủy phán quyết của tòa cấp vùng. Trong lần xét xử lại, tòa cấp vùng sẽ phải tuân theo quan điểm pháp lý của tòa cấp cao hơn.

Nguồn ČTK