Những ngày dài hơn, thức khuya hơn và dậy muộn hơn — nhiều gia đình có lẽ đang trải qua điều tương tự. Theo các chuyên gia, kỳ nghỉ hè có thể làm xáo trộn hoàn toàn nhịp sinh hoạt giấc ngủ của trẻ em, khiến việc quay lại trường vào đầu năm học mới trở nên khó khăn hơn nhiều. Tình trạng này được ví như lệch múi giờ khi đi du lịch còn gọi là jet lag. Hệ quả là trẻ có thể học kém hơn, dễ mệt mỏi và vì vậy, hiện tại là thời điểm cần bắt đầu rèn lại giờ giấc ngủ đều đặn.

Trong suốt kỳ nghỉ, ngay cả nhịp ngủ vốn ổn định của học sinh cũng “nghỉ hè”. Trẻ càng đi ngủ muộn thì sáng hôm sau càng dậy muộn, và đến tối lại càng khó buồn ngủ.

“Nhịp sinh học của phần lớn con người thực tế dài hơn một chút so với 24 giờ. Nếu chúng ta không thức dậy đều đặn vào mỗi buổi sáng và không tiếp xúc với ánh sáng vào một thời điểm cố định hằng ngày, cơ thể sẽ có xu hướng trôi dần khỏi nhịp chuẩn, và trong kỳ nghỉ hè, sự lệch nhịp này có thể tích tụ lại,” bà Jana Kopřivová, Trưởng Trung tâm Giấc ngủ thuộc Viện Sức khỏe Tâm thần Quốc gia, giải thích.

Theo các chuyên gia, ở nhiều học sinh, tình trạng này có thể dẫn đến hiện tượng gọi là “social jet lag” khi bước vào tháng 9. Trong khi đó, trẻ em Séc hiện ngủ ngày càng ít hơn. Trung bình, các em thậm chí ngủ dưới 8 giờ đồng hồ mỗi đêm, trong khi đây được xem là mức tối thiểu cần thiết. Nhóm đối mặt nguy cơ rõ rệt hơn là thanh thiếu niên.

“Đó là hệ quả của thời đại máy tính và điện thoại di động, với ánh sáng xanh có khả năng ức chế hormone melatonin — hormone điều hòa giấc ngủ,” bác sĩ thần kinh kiêm chuyên gia rối loạn giấc ngủ Soňa Nevšímalová phân tích.

Thiếu ngủ không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn thể hiện rõ trong hành vi của trẻ. Các em dễ cáu gắt, thất thường và kết quả học tập cũng sa sút. Vì vậy, các chuyên gia khuyến nghị nên bắt đầu phòng tránh tình trạng “lệch nhịp sinh học xã hội” từ một đến hai tuần trước khi kỳ nghỉ kết thúc, bằng cách cứ mỗi hai đến ba ngày điều chỉnh giờ đi ngủ và thức dậy sớm hơn 15 phút.

Trẻ em đang thiếu giấc ngủ REM

Chính vì tình trạng thiếu ngủ ở trẻ em, thời gian qua đã xuất hiện các cuộc tranh luận trong xã hội về việc lùi giờ bắt đầu học sang 9 giờ sáng. Theo các chuyên gia, trong điều kiện hiện nay — đặc biệt vào những tháng trời sáng muộn — học sinh đang thiếu lượng ánh sáng ban ngày cần thiết.

“Mỗi năm có khoảng 50 ngày mà trẻ đến trường khi mặt trời còn chưa mọc. Các em thiếu đi xung ánh sáng đồng bộ hóa nhịp sinh học,” bà Kopřivová cho biết.

“Khi trẻ phải dậy quá sớm, phần giấc ngủ bị cắt giảm nhiều nhất chính là giai đoạn REM, vốn đặc biệt quan trọng đối với động lực học tập và khả năng sáng tạo,” bà Nevšímalová nói thêm.

Dù vậy, một “lợi thế” hiếm hoi của những đứa trẻ ngủ đủ giấc có lẽ là các em sẽ nghĩ ra được những lý do sáng tạo hơn nếu lỡ đến trường muộn.

(Theo CNN Prima NEWS)