Ngày 3-9, Phó chỉ huy Quân đoàn Tình nguyện Nga (RVC) Stepan Kaplunov đã lên tiếng sau vụ lực lượng Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) và Tổng cục Tình báo quốc phòng Ukraine (HUR) đấu súng hôm 2-9.

Cáo buộc của SBU

Cụ thể vào ngày 3-9, SBU đã đưa ra cáo buộc nhằm vào một "đối tượng cụ thể", nhưng không trực tiếp nêu tên ông Kaplunov - người được cho là nhân vật chính trong vụ đấu súng, theo báo Kyiv Independent.

Quân đoàn Tình nguyện Nga (RVC), nơi ông Kaplunov là Phó chỉ huy, là một đơn vị bán quân sự gồm các công dân Nga, nhưng lại cầm súng chiến đấu chống lại chính quyền Matxcơva, hoạt động trong khuôn khổ cuộc xung đột tại Ukraine.

Theo SBU, trong quá trình ngăn chặn một vụ ám sát do Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) tổ chức dự kiến diễn ra vào Ngày Độc lập Ukraine, họ phát hiện "đối tượng" được nói đến có liên hệ với tình báo Nga.

SBU cáo buộc người này được giao nhiệm vụ chuẩn bị ám sát một nhân vật đối lập người Nga dự kiến đến thăm Ukraine, đồng thời sát hại các quân nhân Ukraine khác để nhận tiền công.

Theo SBU, đối tượng đã thừa nhận có liên lạc với FSB và cung cấp thông tin giúp các điều tra viên xác định những người khác liên quan đến âm mưu.

SBU cũng cho hay đã thu thập được bằng chứng về các cuộc trao đổi tin nhắn giữa người này và một đại diện FSB trên điện thoại của đối tượng.

"Nhân vật chính" lên tiếng

Sau đó cùng ngày 3-9, ông Kaplunov lên tiếng, nói rằng đã bị những người tự xưng là cảnh sát cưỡng chế bắt giữ vào ngày 23-8. Ông kể rằng sau đó ông đã bị còng tay, bịt mắt bằng băng dính và đưa đến một nơi mà ông mô tả là "nhà tù bí mật".

Ông Kaplunov cho hay ông đã bị thẩm vấn gắt gao và đe dọa trong 2 ngày đầu tiên.

Ông Kaplunov chia sẻ trong hoàn cảnh đó, ông đã buộc phải đồng ý với kịch bản của các điều tra viên, rằng ông có liên lạc với FSB và sau đó chuyển thông tin liên lạc này cho chỉ huy trực tiếp của mình là ông Dmytro Ivanov.

"Mặc dù trên thực tế không hề có chuyện đó, nhưng tôi phải thừa nhận vì tình thế của bản thân khi đó và do phải chịu áp lực tâm lý” - ông khẳng định.

Theo lời ông Kaplunov, ông đã bị giam giữ tại 2 địa điểm khác nhau và được trả tự do sau 9 ngày. Sau đó ông được đưa về nhà mà không hề được thông báo rằng các điều tra viên chuẩn bị khám xét căn hộ của mình.

Trong một đoạn video khác đăng trên Telegram, ông Kaplunov cáo buộc các sĩ quan SBU đã thực hiện vụ bắt cóc "kiểu xã hội đen" vào ngày 23-8, đồng thời tố cáo quyền Giám đốc SBU Oleksandr Poklad đích thân thẩm vấn ông trong 3 ngày đầu bị giam giữ.

Ông Kaplunov cáo buộc các sĩ quan SBU dùng biện pháp ép buộc về thể xác và tinh thần nhằm buộc ông khai rằng Dmytro Ivanov, Phó chỉ huy đơn vị đặc nhiệm "Timur" thuộc HUR, và ông Kyrylo Budanov - Giám đốc Văn phòng Tổng thống Ukraine - cũng có liên hệ với FSB.

Ông Kaplunov cũng cáo buộc trong thời gian ông bị giam giữ, các sĩ quan SBU đã mang túi thể thao cỡ lớn đến nhà ông và tìm cách đột nhập để ngụy tạo hiện trường, cài cắm các vật dụng không xác định. Ông cho biết đã đề nghị Cục Điều tra quốc gia (DBR) điều tra các cáo buộc này.

Chỉ huy RVC Denis Kapustin cũng bác bỏ các cáo buộc của SBU nhằm vào ông Kaplunov trong cuộc phỏng vấn với Ukrainska Pravda đăng ngày 3-9.

Theo ông Kapustin, cuộc đụng độ đầu tiên xảy ra vào tối muộn 1-9, khi các sĩ quan SBU đưa ông Kaplunov về căn hộ để khám xét. Tại đây, nhóm SBU chạm trán với các đồng đội của ông Kaplunov.

Ông Kapustin cho biết tranh chấp ban đầu sau đó được dàn xếp, nhưng căng thẳng lại bùng phát vào sáng hôm sau và dẫn đến việc các sĩ quan SBU nổ súng. Vụ việc khiến 3 quân nhân HUR bị thương.

Theo đại diện RVC, ông Kaplunov đến nay chưa bị chính thức khởi tố và vẫn được tự do.

Về phần mình, SBU phủ nhận có hành vi sai trái trong quá trình điều tra. Cơ quan này cho biết ông Kaplunov không bị áp dụng biện pháp ngăn chặn sau khi được trả tự do, đồng thời khẳng định ông thừa nhận có liên hệ với FSB và hợp tác với cơ quan điều tra.

Tuy nhiên SBU cũng tuyên bố vụ đấu súng với HUR ngày 1-9 là "tình huống xung đột hoàn toàn không thể chấp nhận được".

"Sự việc này chắc chắn không được phép xảy ra" - SBU khẳng định, đồng thời cho biết Cục Điều tra quốc gia đang điều tra vụ nổ súng và SBU đang phối hợp với cuộc điều tra.

Các nhóm bán quân sự như RVC mang lại sự linh hoạt chiến thuật cao độ, thường được sử dụng làm mũi nhọn đột kích, quấy rối hậu phương hoặc xung kích ở các điểm nóng khốc liệt mà quân đội chính quy có thể muốn hạn chế lộ diện.

Tuy nhiên tính độc lập tương đối và tư tưởng chính trị riêng của họ cũng tiềm ẩn rủi ro khó  lường với công tác kiểm soát chuỗi mệnh lệnh. Ở mặt trận tình báo và chiến tranh tâm lý, mức độ phức tạp càng sâu sắc hơn.

Các cơ quan tình báo quân sự của hai phía (như GUR của Ukraine hay GRU/FSB của Nga) tích hợp các đơn vị này vào các chiến dịch tuyển mộ ngầm, phá hoại sau phòng tuyến, thu thập thông tin trinh sát chiến thuật và kích động bất ổn chính trị nội bộ đối phương.

Tình hình càng thêm rối ren bởi sự tương đồng lớn về ngôn ngữ, nhân dạng và văn hóa giữa người Nga và người Ukraine. Cả hai bên đều nói thành thạo tiếng Nga, dùng chung nhiều loại khí tài Liên Xô và mang ngoại hình tương đồng khiến việc phân biệt ta - địch trong các cuộc đột kích ngầm trở thành bài toán cực kỳ hiểm hóc.

Nguồn: Tuổi trẻ