Bộ Giáo dục sẽ kết thúc sớm hơn dự kiến chương trình thí điểm cái gọi là “dạy học kết hợp” – luân phiên giữa học trực tiếp và học từ xa – tại các trường tiểu học và trường nghệ thuật cơ bản. Theo cơ quan này, chỉ có số lượng hạn chế trường tham gia mô hình, nên mẫu khảo sát không đủ tính đại diện để đưa ra các kết luận mang tính hệ thống. Các cơ sở tham gia phải chấm dứt hình thức dạy học này muộn nhất vào ngày 30/6, trong khi kế hoạch ban đầu là kéo dài việc thí điểm đến năm 2028. Viện Sư phạm Quốc gia (NPI) sẽ đánh giá các tài liệu, dữ liệu liên quan.

“Các kết quả thu thập được cho đến nay đồng thời cho thấy dạy học kết hợp không được triển khai ở quy mô lớn ngay cả trong các trường tham gia, và việc thực hiện mô hình này đi kèm với những đòi hỏi đáng kể về tổ chức, nhân sự và kỹ thuật,” thư của Bộ nêu rõ. NPI dự kiến hoàn thành báo cáo tổng kết vào cuối tháng 9.

Việc thí điểm dạy học kết hợp tại các trường tiểu học, trung học và trường nghệ thuật cơ bản được khởi động từ tháng 2/2021, như một phản ứng trước kinh nghiệm dạy học từ xa trong thời kỳ đại dịch COVID-19. Từ tháng 1/2026, chỉ còn các trường tiểu học và trường nghệ thuật cơ bản tiếp tục tham gia; trong đó, hình thức học từ xa không được áp dụng đối với học sinh từ lớp 1 đến lớp 3. Theo dữ liệu của Bộ, tính đến tháng 2 năm nay có 23 trường tham gia chương trình thí điểm.

Bị chỉ trích vì thời điểm quyết định và tính khó lường

Do quyết định này, Trường Tiểu học Thám hiểm Scio tư thục đã mất đi khuôn khổ pháp lý để tiếp tục hoạt động theo mô hình hiện tại. Theo nhà trường, khoảng 70 học sinh hiện phải tìm nơi sẽ tiếp tục theo học từ tháng 9. Scio chỉ trích việc Bộ quyết định chấm dứt thí điểm vào tháng 5 năm nay, dù phụ lục trước đó dự kiến kéo dài việc thử nghiệm đến năm 2028.

“Việc Bộ bất ngờ chấm dứt một dự án dài hạn giữa lúc công việc đang dang dở là sự thất bại nghiêm trọng của nhà nước trong vai trò một đối tác có thể dự đoán được,” ông Jon Šotola, đồng sở hữu Scio, cho biết. Ông nói thêm: “Nhiệm vụ chính của chúng tôi lúc này là chăm lo cho học sinh và nhân viên; chúng tôi sẽ đề nghị bố trí chỗ cho từng em và từng người trong hệ thống trường của mình.”

Trên mạng xã hội X, ông Plaga viết: “Sở dĩ chương trình này được gọi là THÍ ĐIỂM chính là vì nó là thử nghiệm, và trên cơ sở đánh giá trong quá trình triển khai, có thể bị gián đoạn hoặc dừng lại, điều mà chúng tôi đã thực hiện.” Theo ông, đây không phải là quyền đương nhiên về mặt pháp lý và không nên lấy đó làm nền tảng cho hoạt động lâu dài của các trường. Quyết định của Bộ cũng bị một số chính trị gia chỉ trích, trong đó có nữ nghị sĩ Renáta Zajíčková (ODS). Bà nói: “Hệ thống giáo dục đang trong giai đoạn chuyển đổi, và nhà nước cần là đối tác có thể dự đoán được đối với những hiệu trưởng dám đổi mới và các bậc phụ huynh năng động, chứ không phải là kẻ thù bất ngờ ném chướng ngại vật vào chân họ.”

Theo thông cáo báo chí của ODS, bà Zajíčková dự định chất vấn Bộ trưởng Giáo dục Robert Plaga (được ANO đề cử) thông qua hình thức chất vấn tại quốc hội, đồng thời mở ra cuộc tranh luận chuyên môn về tác động của quyết định này.

Trẻ em từ gia đình có khả năng tài chính kém hơn gặp bất lợi về công nghệ

Theo báo cáo của Thanh tra Trường học Séc, dạy học kết hợp có thể làm gia tăng bất bình đẳng trong giáo dục. Học sinh đến từ các gia đình khó khăn thường gặp trở ngại như khả năng tiếp cận công nghệ kém hơn hoặc môi trường học tập tại nhà không phù hợp.

Cơ quan thanh tra cho biết tác động tích cực của hình thức này xuất hiện thường xuyên hơn ở bậc trung học, trong khi phần lớn các trường tiểu học không ghi nhận chuyển biến rõ rệt trong kết quả học tập của học sinh. Theo đánh giá, phần học từ xa thường gần với việc tự chuẩn bị bài ở nhà hơn là một hình thức giáo dục mới mang tính độc lập.

Về phía mình, Scio cho biết mô hình của trường không chỉ đơn thuần là luân phiên giữa học trực tuyến và học trực tiếp. Theo nhà trường, môi trường trực tuyến là công cụ để cá thể hóa việc dạy học. Ban giám hiệu cho rằng việc đánh giá chương trình thí điểm chủ yếu theo dõi các khía cạnh tổ chức và hình thức của dạy học kết hợp, trong khi chưa phản ánh đầy đủ các lợi ích sư phạm như phát triển tính tự chủ, khả năng tự quản lý việc học hay làm việc trong môi trường số.

Từ tháng 1/2026, các điều kiện áp dụng dạy học kết hợp đối với trường trung học, cao đẳng chuyên nghiệp và nhạc viện sẽ được điều chỉnh bằng sửa đổi của Luật Giáo dục. Tỷ lệ yếu tố dạy học từ xa trong chương trình không được vượt quá 40% tổng số tiết học trong một năm học.

Nguồn ČT24