Praha - Từ tháng 8 tới, khu vực công tại CH Séc có thể bắt đầu triển khai một vị trí nghề nghiệp mới mang tên “nhân viên đồng đẳng” (peer pracovník) - những người có trải nghiệm thực tế trong việc vượt qua các hoàn cảnh sống đặc biệt khó khăn. Lực lượng này được kỳ vọng sẽ hỗ trợ người nghiện, người mắc bệnh tâm thần, người vừa mãn hạn tù hoặc những trường hợp đang rơi vào khủng hoảng.

Đây là nội dung nằm trong dự thảo sửa đổi danh mục việc làm, dự kiến được Chính phủ Séc thông qua trong phiên họp ngày thứ Hai. Tuy nhiên, đề xuất này đang vấp phải ý kiến trái chiều từ các tổ chức công đoàn và chính quyền một số địa phương tại Séc, khi cho rằng nghề nghiệp mới được hình thành quá gấp gáp, trong khi các quy định nền tảng vẫn chưa được làm rõ.

Theo Bộ Lao động Séc, vai trò của nhân viên đồng đẳng được xác định là hỗ trợ, tạo động lực, đồng hành, giáo dục, giảm kỳ thị và phối hợp, dựa trên chính kinh nghiệm sống của họ để trợ giúp những người đang ở trong hoàn cảnh bất lợi. Bộ này nhấn mạnh, nhân viên đồng đẳng không thay thế các vị trí chuyên môn như nhân viên xã hội, y tế, nhà tâm lý học, giáo viên, cảnh sát hay cán bộ quản chế.

Theo dự thảo, nhóm nhân sự này sẽ hỗ trợ những người gặp vấn đề về nghiện ngập, sức khỏe tâm thần, vô gia cư, mới ra tù hoặc đang ở trong những hoàn cảnh khó khăn khác. Họ có nhiệm vụ khuyến khích người được hỗ trợ cải thiện tình trạng, tăng cường tham gia hoạt động, kết nối với các dịch vụ cần thiết, phối hợp với đồng nghiệp và xây dựng các hướng dẫn hỗ trợ.

Bộ Lao động cho biết, việc định nghĩa nghề này trong danh mục việc làm được xây dựng theo hướng khái quát, qua đó cho phép ứng dụng nhân viên đồng đẳng trong nhiều lĩnh vực như chăm sóc sức khỏe tâm thần, dịch vụ xã hội và cộng đồng, hỗ trợ khủng hoảng, việc làm, trường học và cả hệ thống tư pháp.

Về thu nhập, nhân viên đồng đẳng dự kiến được xếp từ bậc lương 6 đến bậc 10. Tùy theo thâm niên, trình độ chuyên môn, mức độ trách nhiệm và độ phức tạp công việc, mức lương cơ bản hiện dao động từ 20.440 koruna đến 38.990 koruna/tháng. Trong khi đó, mức lương tối thiểu tại Séc hiện là 22.400 koruna, đồng nghĩa với việc 4 trong tổng số 60 mức lương cơ bản hiện vẫn thấp hơn ngưỡng tối thiểu và người sử dụng lao động sẽ phải bù phần chênh lệch.

Theo cơ quan soạn thảo, việc bổ sung vị trí này vào hệ thống thang bậc lương không làm phát sinh tác động trực tiếp tới ngân sách nhà nước. Nếu có chi phí phát sinh, nguồn chi sẽ do các bộ, chính quyền địa phương, quỹ bảo hiểm y tế hoặc đơn vị sử dụng lao động đảm nhiệm. Tuy nhiên, Bộ Lao động chưa nêu con số cụ thể.

Về phía công đoàn, các tổ chức này bày tỏ ủng hộ việc tăng cường hỗ trợ tâm lý - xã hội, song không đồng tình với dự thảo hiện nay. Theo họ, vị trí mới đang được thúc đẩy trong điều kiện thời gian gấp rút, trong khi chưa có quy định rõ ràng về phạm vi công việc, tiêu chuẩn trình độ, đào tạo, cơ chế giám sát cũng như yêu cầu an toàn.

Liên đoàn Công đoàn Séc - Morava cùng các công đoàn ngành y tế cho rằng, trước hết cần xây dựng bộ quy tắc đầy đủ, sau đó mới chính thức thiết lập nghề nghiệp. Một lo ngại khác cũng được nêu ra là lực lượng lao động mới với chi phí thấp hơn có thể bị sử dụng để thay thế các nhân sự chuyên môn cao, vốn đắt đỏ hơn.

Một địa phương tại Séc cũng phản đối điều mà họ gọi là “sức ép thời gian khó lý giải” trong việc thành lập vị trí này. Đại diện địa phương đặt câu hỏi vì sao không thể lùi việc áp dụng thêm vài tháng để hoàn thiện khung quy định cần thiết.

Trong tài liệu trình Chính phủ, Bộ Lao động Séc cho biết dự thảo được xây dựng theo chỉ đạo của Thủ tướng Andrej Babiš sau các cuộc thảo luận về nhu cầu luật hóa vị trí nhân viên đồng đẳng trong hệ thống dịch vụ công. Theo bộ này, đây là một giải pháp tối giản, nhằm tạo cơ sở pháp lý để nghề mới có thể được triển khai và trả lương ngay từ tháng 8.

Nguồn ČTK