Tại Cộng hòa Séc, mạng lưới các cơ sở chăm sóc người cao tuổi hoạt động trái phép vẫn tiếp tục phát triển mà không chịu bất kỳ sự giám sát nào. Trong một thông cáo báo chí, Phó Thanh tra ombudsman Vít Alexander Schorm đã cảnh báo về những điều kiện sống gây sốc tại các cơ sở ở Mutěnice, Svitavy và České Budějovice. Tại đây, theo ông, có những trường hợp khách hàng bị làm giảm các biểu hiện tâm lý hoặc hành vi bằng thuốc hướng thần mà không có đơn thuốc hợp lệ. Gần đây, báo Novinky cũng đã đưa tin về một trường hợp tương tự liên quan đến một dịch vụ chăm sóc người cao tuổi không đăng ký hoạt động tại một nhà dưỡng lão ở Lhota gần Kladno.

Kết luận của Thanh tra nhân quyền cho thấy các phát hiện từ nhiều cơ sở cụ thể là rất đáng báo động.

Tại cơ sở ở Mutěnice trên phố Za Benzinkou, theo ông, các nhân viên chăm sóc không có chuyên môn đã cho người cao tuổi dùng thuốc chống loạn thần mạnh Haloperidol mà không có sự cho phép của bác sĩ, chỉ nhằm làm họ “bớt biểu hiện hành vi”. Một nhân viên chăm sóc mô tả thực hành này như sau: “Nếu ai đó phát điên, thì chỉ cần năm giọt là xong.”

Chủ cơ sở là bác sĩ Pavel Nenička, người theo phát hiện của Văn phòng Thanh tra đã từng bị Đoàn Y khoa Séc khai trừ khỏi tổ chức.

Một báo cáo kiểm tra còn ghi nhận tình trạng nghiêm trọng hơn tại cơ sở lớn nhất trong khảo sát – Hotel Schindlerův Háj ở Svitavy. Tòa nhà theo báo cáo không đáp ứng quy định phòng cháy chữa cháy, có mùi hôi nặng, nội thất bị bẩn do nước tiểu và tường bị ẩm mốc bong tróc.

Một nhân viên Hội Chữ thập đỏ mô tả điều kiện sống tại đây: “Chúng tôi chứng kiến những người gặp khó khăn khi nuốt thức ăn được cho ăn món khoai tây kiểu Pháp trộn với súp đậu lăng xay nhuyễn. Bữa ăn này được đựng trong chai nhựa Rajec có đầu hút.”

Tại České Budějovice, cơ sở ở đường K Rybníku lại bị phát hiện thiếu hoàn toàn quyền riêng tư: không có cửa nhà vệ sinh mà chỉ dùng rèm che, việc thay tã cho người bị tiểu không tự chủ diễn ra ngay trong phòng nhiều giường trước mặt người khác. Người bệnh nằm liệt giường cũng không thể ra ngoài suốt mùa đông vì giường không thể đưa lên các bệ vận chuyển.

Sự thất bại mang tính hệ thống

Theo Phó Thanh tra, cả ba cơ sở đều được yêu cầu hoặc phải hợp pháp hóa hoạt động, hoặc phải đóng cửa. Tuy nhiên, không cơ sở nào thực hiện và vẫn tiếp tục hoạt động.

Các chính quyền địa phương thường gặp khó khăn trước những chủ cơ sở “ngụy trang” thành nhà trọ hoặc hội nhóm. Quá trình xử phạt và thủ tục hành chính kéo dài nhiều năm, trong khi người cao tuổi vẫn phải sống trong điều kiện không đảm bảo.

Vụ việc tương tự đã từng được phản ánh trong trường hợp Penzion U Stromu ở Lhota gần Kladno, cho thấy cách các chủ cơ sở lợi dụng tình trạng thiếu chỗ trong hệ thống chăm sóc hợp pháp. Nhiều gia đình trong tình huống khẩn cấp buộc phải gửi người thân vào các cơ sở không được quản lý, vốn chỉ hoạt động trong “vùng xám” nhưng lại quảng cáo như nhà dưỡng lão chuyên nghiệp.

Hiện Văn phòng Thanh tra đang hoàn tất một nghiên cứu lớn về cách các cơ quan cấp tỉnh xử lý các cơ sở chăm sóc trái phép. Dựa trên kết quả này, ông Vít Alexander Schorm dự kiến sẽ đề xuất các thay đổi về mặt pháp luật trong những tháng tới.

(Theo Novinky)