Hạ viện Séc xem xét đổi vé cao tốc một ngày chỉ có giá trị đến nửa đêm sang loại 24 giờ từ năm sau
Praha - Tài xế tại Séc có thể từ năm sau sẽ được sử dụng loại vé cao tốc có hiệu lực trong 24 giờ kể từ thời điểm mua, thay vì chỉ có giá trị đến nửa đêm cùng ngày như loại vé một ngày hiện nay.
Đề xuất này nằm trong khuyến nghị của Ủy ban Kinh tế Hạ viện đối với dự luật sửa đổi Luật Giao thông đường bộ do chính phủ trình, nhằm chấm dứt cơ chế tăng giá vé cao tốc định kỳ từ năm sau. Hạ viện đã thảo luận dự luật trong ngày hôm nay và chuyển sang vòng đọc thứ ba.
Phe đối lập chỉ trích đây là động thái mang tính dân túy, khiến quá trình tranh luận trở nên căng thẳng. Phiên thảo luận ở vòng đọc thứ hai đã kéo dài gần hết thời gian nghỉ trưa của các nghị sĩ do bất đồng về tác động đối với ngân sách.
Bộ trưởng Bộ Giao thông Ivan Bednárik, thuộc đảng SPD, ủng hộ việc thay đổi thời hạn hiệu lực của vé cao tốc. Ông cho biết mục tiêu là tạo thuận lợi cho những tài xế không thường xuyên sử dụng mạng lưới cao tốc.
Đề xuất tương tự trước đó đã được Thượng viện chuyển tới Hạ viện, nhưng đến nay chưa được xem xét. Dự luật lần này có thể được Hạ viện thông qua ngay trong vòng hai tuần tới.
Dự luật sửa đổi Luật Giao thông đường bộ đang được xem xét sẽ bãi bỏ cơ chế điều chỉnh giá vé cao tốc hằng năm theo lạm phát và mức tăng chiều dài mạng lưới cao tốc. Cơ chế này được chính phủ tiền nhiệm của cựu Thủ tướng Petr Fiala, thuộc đảng ODS, ban hành.
Chủ tịch ODS và cựu Bộ trưởng Bộ Giao thông Martin Kupka trước đó cho rằng cơ chế điều chỉnh giá dựa trên nguyên tắc những người sử dụng cao tốc nên đóng góp chính cho việc mở rộng hệ thống đường này.
Trong phiên họp hôm nay, ông Kupka tiếp tục chỉ trích đề xuất của chính phủ, cho rằng nhà nước sẽ phải gánh thêm chi phí. Theo ông, chính phủ đang "tự bắn vào chân mình" để thực hiện các cam kết mang tính dân túy.
Đáp lại, Bộ trưởng Bộ Giao thông Bednárik tuyên bố ông "không chấp nhận bắn vào chân người dân Séc", đồng thời nói muốn tăng thu từ xe tải.
Nghị sĩ Jan Sviták của đảng STAN gọi đây là một "cử chỉ dân túy dễ lấy lòng cử tri". Phó chủ tịch Ủy ban Kinh tế Martin Kolovratník, thuộc đảng ANO, phản bác rằng đây là lời hứa chính phủ đã cam kết với người dân.
Ông cũng thừa nhận chính phủ sẽ phải xử lý phần hụt thu ngân sách. Nghị sĩ Michal Zuna của TOP 09 cảnh báo chỉ trong hai năm, bước đi "dân túy" này có thể khiến ngân sách thiếu khoảng 1,5 tỷ korun, tương đương chi phí xây dựng khoảng 6 km đường cao tốc.
Chính phủ của Thủ tướng Andrej Babiš trước đây đã cam kết đóng băng giá vé cao tốc trong tuyên bố chương trình hành động. Vé năm từng giữ mức 1.500 korun suốt 12 năm, trước khi tăng lên 2.300 korun vào tháng 3/2024. Tháng 1 năm ngoái, theo cơ chế điều chỉnh, giá tăng lên 2.440 korun và năm nay là 2.570 korun.
Theo dự luật, giá vé cao tốc năm cơ bản trong các năm tới sẽ tiếp tục giữ ở mức 2.570 korun như hiện nay. Vé tháng sẽ là 480 korun, vé 10 ngày 300 korun và vé một ngày 230 korun. Các ưu đãi dành cho xe sử dụng động cơ thay thế vẫn được giữ nguyên.
Hai nghị sĩ STAN là Lucie Sedmihradská và Jan Papajanovský đề xuất các vùng được nhận 6% nguồn thu từ thuế tiêu thụ đặc biệt đối với dầu diesel trong cơ chế phân bổ ngân sách. Số tiền này sẽ được chia theo tỷ lệ số km đường cấp II và III tại từng địa phương.
Theo ông Papajanovský, cơ chế này sẽ giúp các vùng có nguồn tài chính ổn định và dự đoán được để sửa chữa đường sá. Năm ngoái, nhà nước thu gần 94 tỷ korun từ loại thuế này, đồng nghĩa các địa phương có thể nhận khoảng 5,6 tỷ korun trong năm nay.
Trước đây, các vùng từng được nhà nước phân bổ từ 2 đến 4 tỷ korun cho hệ thống đường thuộc quyền quản lý của địa phương. Tuy nhiên, theo thông tin trước đó, khoản hỗ trợ này không còn được tính đến trong ngân sách năm tới. Ông Babiš từng cho rằng các địa phương đã có đủ nguồn thu từ cơ chế phân bổ ngân sách hiện hành.
Một nghị sĩ khác của STAN là ông Sviták đề xuất giữ nguyên cơ chế tăng giá vé cao tốc. Tuy nhiên, ông muốn bổ sung loại vé chỉ áp dụng cho một tuyến cao tốc, với giá bằng một nửa vé cao tốc toàn quốc.
Nguồn ČTK
