Tỷ lệ lạm phát theo năm tại Séc trong tháng 4 năm nay đã tăng lên mức 2,5%, so với 1,9% của tháng 3, đánh dấu mức cao nhất kể từ tháng 10 năm ngoái. Số liệu này được đưa ra trong ước tính sơ bộ của Cơ quan Thống kê Séc (ČSÚ). Con số chính thức sẽ được công bố vào ngày 13/5, và trong quá khứ các ước tính sơ bộ luôn được xác nhận. Theo các nhà phân tích, nguyên nhân chính khiến lạm phát tăng là do giá nhiên liệu leo thang. Tác động của giá nhiên liệu dự kiến sẽ lan sang các nhóm hàng khác trong rổ tiêu dùng với độ trễ nhất định, do đó lạm phát có khả năng tiếp tục tăng trong thời gian tới.

Trong tháng 4, xu hướng giảm giá năng lượng trước đó đã hoàn toàn chấm dứt, bao gồm cả nhiên liệu. Nếu như trong tháng 3, giá năng lượng còn giảm 1,7% so với cùng kỳ năm trước, thì sang tháng 4 đã tăng 1,5%.

Mức tăng mạnh nhất được ghi nhận ở nhóm đồ uống có cồn và thuốc lá, với lạm phát đạt 5,2%, cao hơn 1,9 điểm phần trăm so với tháng trước. Lạm phát trong lĩnh vực dịch vụ đạt 4,8%, tăng nhẹ 0,1 điểm phần trăm so với tháng 3.

Cơ quan thống kê cũng ghi nhận mức tăng đáng kể ở nhóm hàng hóa, bao gồm cả giá nước sinh hoạt, khi lạm phát tăng từ 0,1% trong tháng 3 lên 1,1% trong tháng 4. Ngược lại, giá thực phẩm tiếp tục giảm 1,3% so với cùng kỳ năm trước, mức giảm còn sâu hơn so với mức 1,1% của tháng trước. Giá thực phẩm chưa qua chế biến giảm 2%.

Trong năm ngoái, lạm phát duy trì trên 2% từ tháng 5 đến hết năm, đạt đỉnh 2,9% vào tháng 6. Sang năm nay, trong ba tháng đầu năm, lạm phát đã hạ nhiệt và duy trì dưới mục tiêu 2% của Ngân hàng Trung ương Séc (ČNB). Đặc biệt, trong tháng 2, lạm phát xuống mức thấp nhất kể từ tháng 10/2016. Theo các chuyên gia, sự hạ nhiệt này chủ yếu nhờ việc chuyển chi phí hỗ trợ năng lượng tái tạo từ người tiêu dùng sang ngân sách nhà nước.

Lạm phát tăng do giá nhiên liệu, dự báo còn tiếp tục đi lên

Theo ông Miroslav Novák, chuyên gia phân tích trưởng của Citfin, mức tăng lạm phát trong tháng 4 chủ yếu do giá nhiên liệu tăng gần 25% so với cùng kỳ. Việc giảm thuế tiêu thụ đối với dầu diesel chỉ bù đắp một phần rất nhỏ mức tăng này.

Giá nhiên liệu tăng mạnh trong bối cảnh xung đột tại Iran dẫn đến việc phong tỏa eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển quan trọng đối với dầu mỏ và các nguyên liệu từ Vịnh Ba Tư. Ông Martin Komrska, chuyên gia kinh tế của UniCredit Bank, cảnh báo rằng nếu tình trạng này kéo dài, giá năng lượng cao sẽ dần lan sang các lĩnh vực khác trong nền kinh tế, khiến lạm phát tiếp tục tăng.

Ông Petr Dufek, kinh tế trưởng của ngân hàng Creditas, nhận định lạm phát trong những tháng tới sẽ biến động nhưng xu hướng chung là tiến gần mức 3%, phụ thuộc vào cách các công ty năng lượng điều chỉnh giá khí đốt và điện theo thị trường bán buôn.

Các nhà phân tích không kỳ vọng Ngân hàng Trung ương Séc sẽ tăng lãi suất trong cuộc họp sắp tới. Theo ông David Marek, kinh tế trưởng của Deloitte, chính sách tiền tệ có thể chưa phản ứng ngay với đợt tăng lạm phát hiện tại, nhưng sự kết hợp giữa cú sốc chi phí từ bên ngoài, chính sách tài khóa nới lỏng và nhu cầu nội địa tăng lên đòi hỏi sự theo dõi chặt chẽ.

Ông Komrska cho rằng việc duy trì lãi suất ở mức hơi thắt chặt từ trước giúp ngân hàng trung ương có dư địa để chờ đợi diễn biến tiếp theo của tình hình. Tuy nhiên, nếu các tác động thứ cấp của giá năng lượng cao bắt đầu phản ánh rõ rệt vào giá tiêu dùng, cơ quan này có thể buộc phải hành động.