Tại CH Séc, lệnh cấm sử dụng miếng trám amalgam chính thức có hiệu lực do vật liệu này chứa thủy ngân độc hại. Tuy nhiên, các loại trám trắng hiện mới chỉ được các hãng bảo hiểm y tế thanh toán một phần cho bệnh nhân. Những loại được miễn phí hoàn toàn chủ yếu là loại mà bác sĩ khuyến nghị cho các lỗ sâu nhỏ. Với những ca điều trị phức tạp hơn, bảo hiểm chỉ hỗ trợ 900 korun.

Mặc dù nhìn chung mức chi trả cho nha sĩ trong những năm gần đây liên tục tăng, Bộ trưởng Y tế Adam Vojtěch (đảng ANO) cho biết hiện chưa có kế hoạch nâng thêm mức hỗ trợ này.

Trước đây, bệnh nhân có thể lựa chọn giữa trám amalgam và trám trắng, nhưng nay lựa chọn đó không còn nữa. Trên thực tế, tại phần lớn các nước thành viên Liên minh châu Âu, amalgam đã bị ngừng sử dụng từ năm ngoái. Séc là nước được phép áp dụng ngoại lệ đến tháng 7 năm nay.

Nha sĩ Pavel Beneš cho biết lệnh cấm này đã được nhắc đến từ lâu trong môi trường nha khoa tại Séc. “Xét cho cùng, chúng tôi là một trong những quốc gia cuối cùng thực hiện việc này,” ông nói. Theo ông, tại phòng khám của mình, thay đổi này không quá lớn. “Phần lớn bệnh nhân từ lâu đã chủ động chọn phương án điều trị tốt hơn,” ông cho biết.

Bệnh nhân sẽ không phải trả tiền đối với loại trám không đắp từng lớp, vốn phù hợp chủ yếu với các lỗ sâu nhỏ. Với các lỗ sâu lớn hơn hoặc ở vị trí khó tiếp cận, theo các bác sĩ, phương án phù hợp hơn là trám dần bằng vật liệu theo từng lớp nhỏ. Đối với hình thức này, các công ty bảo hiểm chi trả 900 korun cho mỗi răng, một lần trong vòng hai năm. Phần còn lại, người bệnh phải tự thanh toán, thường vào khoảng từ 1.000 đến 3.000 korun.

Người dân cũng có thể tự kiểm tra xem mình đã được tính đúng mức giá sau khi trừ phần bảo hiểm chi trả hay chưa. Chỉ cần đăng nhập vào cổng thông tin điện tử hoặc ứng dụng di động của bảo hiểm để xem danh mục dịch vụ đã được kê khai.

Mức chi trả đang tăng
Bộ trưởng Vojtěch cho biết: “Nha khoa là lĩnh vực có mức chi trả tăng mạnh nhất. Điều này một phần do thay đổi liên quan đến trám răng, nhưng cũng phản ánh xu hướng tăng chung. Chúng tôi muốn tiến tới mục tiêu để việc làm việc theo diện bảo hiểm y tế trở nên hấp dẫn hơn đối với các nha sĩ.”

Tuy nhiên, Bảo hiểm Y tế Tổng hợp Séc (VZP) – công ty bảo hiểm y tế lớn nhất nước – cho biết trong năm nay số tiền thực chi cho trám răng hiện vẫn thấp hơn dự kiến của ban lãnh đạo. Dù vậy, VZP vẫn tính đến khả năng chi phí sẽ tăng dần trong thời gian tới.

Theo Bộ trưởng Vojtěch, một nguyên nhân có thể là người dân đang chăm sóc răng miệng tốt hơn nên số ca sâu răng giảm. “Chúng tôi nhìn nhận đây là một xu hướng chung, bởi sâu răng đơn giản là phát sinh khi người dân không tuân thủ tốt việc phòng ngừa,” ông nói.

Chính ở lĩnh vực phòng ngừa, các công ty bảo hiểm đang tăng hỗ trợ nhiều hơn – từ 500 đến 1.000 korun mỗi năm cho dịch vụ vệ sinh răng miệng ở người trưởng thành. Tuy nhiên, điều kiện thường là người tham gia phải đi khám định kỳ.

Phó Chủ tịch Ủy ban Y tế Hạ viện kiêm cựu Bộ trưởng Y tế Vlastimil Válek (TOP 09) giải thích: “Đó là vấn đề thuộc thẩm quyền của hội đồng quản trị từng công ty bảo hiểm. Họ có thể quyết định tăng, giữ nguyên hoặc giảm mức hỗ trợ. Quỹ phòng ngừa tồn tại chính là để người bệnh có thể sử dụng cho một số dịch vụ nhất định.”

Một số hãng bảo hiểm đã thâm hụt
Hiện nay, một số công ty bảo hiểm y tế đã bắt đầu hoạt động trong tình trạng thâm hụt, trong đó có cả VZP – nơi đang quản lý bảo hiểm của khoảng 60% dân số. Dù có thể tiết kiệm phần nào nhờ nhu cầu trám răng thấp hơn, VZP vẫn dự báo mức thâm hụt cuối năm vào khoảng 16 tỷ korun. Theo Giám đốc Ivan Duškov, con số này vẫn có thể thay đổi.

“Tuy nhiên, chắc chắn sẽ có thâm hụt, và đó là một tín hiệu xấu. Mặt tích cực là mức thâm hụt hiện không tiếp tục gia tăng,” ông nói.

Tuần tới, các nghị sĩ sẽ bỏ phiếu về đề xuất tăng đặc biệt mức đóng góp vào hệ thống y tế, tổng cộng 24 tỷ korun. Trước đó, một số công ty bảo hiểm đối mặt nguy cơ không đủ nguồn lực trong năm tới để thanh toán cho bác sĩ, bệnh viện hoặc nha sĩ.

Ngành y tế ngày càng cần nhiều tiền hơn
Nhu cầu tài chính ngày càng lớn của hệ thống y tế Séc bắt nguồn từ quá trình già hóa dân số cũng như sự phát triển của các phương pháp điều trị hiện đại, có chi phí cao. Trong năm tới, chi tiêu từ bảo hiểm y tế công dự kiến sẽ vượt 600 tỷ koruna, tức gấp đôi so với 8 năm trước.

Mức chi trung bình mỗi người hiện đã vượt 50.000 korun/năm và vẫn đang tăng nhanh. Phần ngân sách lớn nhất được dành cho điều trị nội trú cấp tính. Sau đó mới đến chi phí thuốc kê đơn và chăm sóc ngoại trú.

Trong khi đó, các công ty bảo hiểm y tế đã phải vận hành trong tình trạng thua lỗ suốt 3 năm liên tiếp. Họ đang phải sử dụng quỹ dự phòng, khiến nguồn dự trữ giảm từ 64 tỷ korun năm 2020 xuống còn 43 tỷ vào năm ngoái, và dự kiến tiếp tục giảm trong năm nay. Mức thâm hụt của hệ thống bảo hiểm y tế năm nay được ước tính vào khoảng 15 tỷ korun. Năm tới, hệ thống được kỳ vọng sẽ cân bằng trở lại nhờ gói điều chỉnh đặc biệt trị giá 24 tỷ korun nói trên.

Ông Duškov cảnh báo: “Các năm 2028 và 2029 sẽ không còn khoản điều chỉnh tăng này nữa. Mức đóng góp khi đó sẽ bị đóng băng. Hiện chính phủ đang yêu cầu chúng tôi rất gấp rút xây dựng danh sách các biện pháp nhằm ổn định hệ thống và tìm kiếm hiệu quả vận hành.”

Nguồn ČT24