Praha - Thủ tướng Andrej Babiš cho rằng ngân sách đa niên mới của Liên minh châu Âu (EU) không được làm xấu đi vị thế của các nền kinh tế yếu hơn cũng như các nước công nghiệp. Phát biểu được ông đưa ra sau cuộc hội đàm ngày hôm nay với Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa tại Praha.

Theo Thủ tướng Babiš, Cộng hòa Séc ủng hộ tăng đầu tư cho quốc phòng và công nghệ. Tuy nhiên, các đề xuất cắt giảm quỹ nông nghiệp và các quỹ liên kết - công cụ nhằm thu hẹp chênh lệch giữa các quốc gia thành viên - vẫn là điều không thể chấp nhận trong dự thảo ngân sách dài hạn của EU.

Tại cuộc gặp, ông Babiš và ông Costa cũng bày tỏ ủng hộ tiến trình mở rộng Liên minh châu Âu. Chủ tịch Hội đồng châu Âu nhấn mạnh đây là một ưu tiên địa chính trị.

Tập trung bàn về ngân sách EU giai đoạn 2028 - 2034
Nội dung trọng tâm của cuộc làm việc kéo dài khoảng 2 giờ giữa Thủ tướng Babiš và Chủ tịch Costa tại biệt thự Kramář ở Praha là khuôn khổ tài chính đa niên của EU cho giai đoạn 2028 - 2034. Ông Costa mong muốn các nước thành viên đạt được đồng thuận về khuôn khổ này trước cuối năm nay.

Thủ tướng Babiš nhấn mạnh: “Điều cốt yếu đối với chúng tôi là Cộng hòa Séc phải đạt được kết quả tốt nhất có thể.”

Về phần mình, ông Costa cho rằng việc thông qua ngân sách trước cuối năm là rất quan trọng, bởi sau đó sẽ mất thêm từ 1 đến 2 năm để dòng tiền thực sự đến được với doanh nghiệp và người dân. Ông cảnh báo EU không thể để xảy ra bất kỳ sự gián đoạn nào trong nguồn tài trợ cho các chính sách và dự án then chốt vào năm 2028.

Theo ông Costa, ngân sách mới phải phản ánh những ưu tiên mới, đồng thời vẫn duy trì các trụ cột hỗ trợ quan trọng cho các khu vực và lĩnh vực nông nghiệp. Ông cũng cảm ơn Thủ tướng Babiš vì cuộc trao đổi “ấm áp và mang tính xây dựng”.

Ông Costa cho biết môi trường địa chính trị hiện nay đã thay đổi đáng kể so với thời điểm EU thông qua ngân sách hiện tại vào năm 2020. “Hiện nay, hơn bao giờ hết, chúng ta cần đầu tư cho quốc phòng và an ninh, năng lực cạnh tranh, đổi mới sáng tạo cũng như khả năng chống chịu chiến lược”, ông nói.

Séc tiếp tục chỉ trích hệ thống hạn ngạch phát thải
Ngoài vấn đề ngân sách, hai nhà lãnh đạo cũng trao đổi về năng lực cạnh tranh của EU và chính sách năng lượng. Thủ tướng Babiš tiếp tục chỉ trích hệ thống mua bán khí thải của EU.

Ông nhắc lại rằng từ tháng 9/2021, ông đã kêu gọi sửa đổi cơ chế này và đề xuất áp trần giá quyền phát thải ở mức 30 euro. Theo ông, trước đây EU từng dự báo mức giá khoảng 26 euro, nhưng hiện nay đã lên tới khoảng 80 euro.

Thủ tướng Séc cho rằng châu Âu cần đặc biệt lưu ý để không đẩy ngành công nghiệp rời khỏi khu vực do chi phí quá cao. Ông cũng phản đối đề xuất phân chia nguồn thu từ quyền phát thải, đồng thời khẳng định Séc muốn số tiền này tiếp tục thuộc về các quốc gia thành viên - những bên hiểu rõ nhất cần đầu tư ra sao.

Séc chưa hài lòng với các đề xuất ngân sách hiện nay
Ủy ban châu Âu đã công bố dự thảo đầu tiên của ngân sách 7 năm mới vào tháng 7 năm ngoái, với tổng quy mô 1.760 tỷ euro, tương đương khoảng 42.600 tỷ korun. Đến tháng 6 năm nay, nước giữ vai trò Chủ tịch luân phiên là Cyprus đã đưa ra khuôn khổ đàm phán ở mức 1.730 tỷ euro, tương đương 41.900 tỷ korun.

Theo ông Babiš, đề xuất của Cyprus có lợi hơn cho Séc so với dự thảo ban đầu của Ủy ban châu Âu, song Praha vẫn chưa hài lòng. Hiện nay, Ireland đang đảm nhiệm vai trò Chủ tịch Hội đồng EU.

Dự kiến, Ireland - nước tiếp quản chức Chủ tịch Hội đồng EU từ ngày 1/7 - sẽ trình lên các nhà lãnh đạo tại hội nghị thượng đỉnh tháng 10 một khuôn khổ đàm phán sửa đổi tiếp theo về ngân sách Liên minh. Trong thời gian này, các cuộc thương lượng giữa Hội đồng EU - cơ quan đại diện cho các nước thành viên - và Nghị viện châu Âu vẫn tiếp tục diễn ra, nhằm hướng tới một thỏa thuận về ngân sách 7 năm mới trước cuối năm nay.

Ông Costa thúc đẩy tham vấn các thủ đô EU
Ngày thứ Ba, ông Costa bắt đầu chuyến công du tới các quốc gia thành viên EU trong khuôn khổ hoạt động thường niên mang tên Tour des Capitales - “Hành trình qua các thủ đô”. Mục tiêu của chuyến đi là lắng nghe quan điểm và lập trường của các thủ tướng cũng như nguyên thủ các nước thành viên. Kể từ ngày thứ Ba, ông đã ghé thăm Slovakia và các quốc gia vùng Baltic.

Trước đó, Thủ tướng Babiš từng cho rằng không có lý do gì để khoản hỗ trợ danh nghĩa dành cho Séc bị giảm tới 228 tỷ korun. Theo Bộ Tài chính Séc, trong năm ngoái, nước này nhận từ ngân sách EU nhiều hơn số đóng góp khoảng 31,1 tỷ korun.

Séc và Chủ tịch Hội đồng châu Âu cùng ủng hộ tiến trình mở rộng EU
Sau cuộc hội đàm tại Praha, Thủ tướng Andrej Babiš và Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa cùng lên tiếng ủng hộ tiến trình mở rộng Liên minh châu Âu.

Tại cuộc họp báo, người đứng đầu Chính phủ Séc nhắc lại hy vọng Montenegro có thể gia nhập EU vào năm 2028. Trong khi đó, ông Costa coi tiến trình mở rộng là một ưu tiên địa chính trị, đồng thời nhắc đến không chỉ các nước Tây Balkan mà còn cả Moldova và Ukraine.

Trước đó, hôm thứ Hai, tại cuộc họp với các đại sứ Séc, Thủ tướng Babiš cho biết nước này đang thúc đẩy việc EU sớm mở rộng sang các quốc gia Tây Balkan. Ông cũng bày tỏ ủng hộ việc đưa các nước trong khu vực này vào không gian Schengen - khu vực tự do đi lại không kiểm soát biên giới nội khối - bất kể họ đã là thành viên EU hay chưa.

Trong phát biểu hôm nay, ông Babiš tiếp tục bày tỏ mong muốn Montenegro trở thành thành viên EU vào năm 2028. Theo ông, các quốc gia Tây Balkan khác cũng đã chờ đợi quá lâu. Về phần mình, Montenegro đặt mục tiêu gia nhập EU trong vòng 2 năm tới và hiện đã tạm khép lại 18/33 chương trong tiến trình đàm phán gia nhập.

Ông Costa cho rằng việc hỗ trợ Ukraine, Moldova và các nước Tây Balkan trên con đường hội nhập châu Âu chính là sự đầu tư cho an ninh và thịnh vượng của châu lục. Ông đánh giá cao vai trò của Séc trong việc ủng hộ mở rộng EU.

“Chúng ta phải tiếp tục tiến lên với một tiến trình công bằng, minh bạch và dựa trên thành tựu thực chất”, ông Costa nhấn mạnh.

Hiện có 9 quốc gia đang xin gia nhập EU. Các cuộc đàm phán gia nhập thường kéo dài nhiều năm, đòi hỏi quá trình cải cách được giám sát chặt chẽ cũng như sự tiệm cận về khung pháp lý. Trường hợp của Thổ Nhĩ Kỳ là một ví dụ, khi nước này đã chờ đợi hàng chục năm để gia nhập EU.

Nguồn ČTK