Một dự thảo của Bộ Ngoại giao Mỹ tiết lộ Washington đang chuẩn bị yêu cầu 35 quốc gia lựa chọn giữa khuôn khổ hợp tác AI do Mỹ dẫn dắt và sáng kiến cạnh tranh AI của Trung Quốc.

Theo Hãng tin Reuters ngày 15-8, một quan chức Mỹ và một dự thảo nội bộ của Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết Washington đã chuẩn bị thư gửi 35 quốc gia ký "Tuyên bố về cơ hội trí tuệ nhân tạo (AI)" hồi tháng 6.

Kêu gọi lựa chọn có chủ đích 
Bức thư nhấn mạnh các nước không thể vừa tham gia Pax Silica - sáng kiến do Mỹ dẫn đầu nhằm tăng cường hợp tác về AI, chip và khoáng sản quan trọng - vừa tham gia các sáng kiến cạnh tranh mà Washington cho là có mục tiêu đối lập.

"Để trở thành một phần của mọi thứ cũng có nghĩa là không thực sự thuộc về điều gì", dự thảo viết, đồng thời kêu gọi các nước "lựa chọn một cách có chủ đích" trong lĩnh vực AI.

Theo dự thảo, việc ký tuyên bố Pax Silica "không đơn thuần là đăng ký thành viên, mà là một cam kết".
Cam kết này "không thể được thực hiện đồng thời với tư cách thành viên trong những sáng kiến trùng lặp có các yêu cầu xung đột với Mỹ".

Quan chức Mỹ cung cấp nguồn tin nói rằng bức thư truyền đi rõ thông điệp "bạn không thể có cả hai".

"Thật khó để thấy một quốc gia có thể đáng tin cậy tự định vị mình là đối tác trong một hệ sinh thái công nghệ, đồng thời tham gia một sáng kiến do Trung Quốc thiết kế nhằm thúc đẩy một tầm nhìn cạnh tranh về AI", quan chức này nói.

Bức thư không trực tiếp đề cập đến Trung Quốc. Reuters cũng chưa xác định được thời điểm Mỹ dự định gửi thư và liệu nội dung có được sửa đổi trước khi gửi hay không.

Năm ngoái, Washington khởi động sáng kiến Pax Silica nhằm bảo đảm chuỗi cung ứng cho các mô hình AI, chất bán dẫn và khoáng sản quan trọng.

Ban đầu sáng kiến có 7 bên ký kết, đến Hội nghị thượng đỉnh Pax Silica lần thứ hai vào tháng 6, số bên tham gia đã tăng lên 24, trong đó có các đồng minh thân cận của Mỹ như Nhật Bản, Úc và Hàn Quốc.

Kazakhstan cũng là một thành viên Pax Silica và được xem là nguồn cung khoáng sản quan trọng tiềm năng.

Cũng tại hội nghị này, 35 quốc gia và nền kinh tế đã ký "Tuyên bố về Cơ hội AI" - một văn kiện riêng, gồm các thành viên Pax Silica và những nước khác muốn hợp tác về AI.

35 quốc gia ký bao gồm Argentina, Armenia, Úc, Bahrain, Chile, Costa Rica, Đan Mạch, El Salvador, Estonia, Phần Lan, Đức, Hy Lạp, Ấn Độ, Israel, Ý, Nhật Bản, Kazakhstan, Latvia, Lithuania, Hà Lan, New Zealand, Na Uy, Panama, Paraguay, Philippines, Ba Lan, Bồ Đào Nha, Qatar, Hàn Quốc, Singapore, Thụy Điển, Thổ Nhĩ Kỳ, Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE), Anh và Mỹ.

Kazakhstan cùng lúc tham gia hai khuôn khổ
Tuy nhiên Kazakhstan cũng đã tham gia Tổ chức Hợp tác trí tuệ nhân tạo thế giới (WAICO) do Trung Quốc khởi xướng và hiện là quốc gia duy nhất được biết đến tham gia cả hai khuôn khổ.

Hồi tháng 7, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình khởi động việc thành lập WAICO, nhằm thúc đẩy hợp tác về AI và quảng bá các mô hình AI của Trung Quốc có thể được chia sẻ, sử dụng rộng rãi, qua đó tăng ảnh hưởng của Bắc Kinh trong lĩnh vực này, theo Reuters.

Pax Silica hướng đến việc thúc đẩy các đồng minh và đối tác Mỹ tham gia dự án chung, áp dụng kiểm soát xuất khẩu và giảm phụ thuộc vào các đối thủ trong lĩnh vực khoáng sản quan trọng, mô hình AI và chip bán dẫn.

Reuters nhận định Việc Mỹ thúc ép các nước lựa chọn bên sẽ khiến Trung Quốc khó tiếp cận các nguồn lực trong cuộc đua phát triển những hệ thống AI tiên tiến, có thể được sử dụng cho mục tiêu quân sự hoặc kinh tế.

Trong khi đó các mô hình AI dân dụng của Trung Quốc cho phép công khai và sử dụng rộng rãi đang nhanh chóng thu hẹp khoảng cách với các mô hình AI độc quyền của những công ty Mỹ như OpenAI và Anthropic.

Theo Tuoitre